Rozporządzenie 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych jest przez wielu uznawane za początek wielkiej rewolucji opakowaniowej w Unii Europejskiej, które istotnie wpłynie na przedsiębiorców mających na co dzień do czynienia z opakowaniami. Jednocześnie w Polsce już od 1 października 2025 roku zacznie obowiązywać system kaucyjny. Dla przedsiębiorców obie te regulacje stanowić będą spore wyzwanie, zarówno logistyczne, jak i prawne.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Od kiedy zacznie obowiązywać w Polsce system kaucyjny?
- Czy PPWR jest przyczyną wprowadzania w Polsce systemu kaucyjnego?
- Jakich opakowań dotyczy system kaucyjny?
Dlaczego dbanie o recykling jest kluczowe?
Przyjęte w grudniu 2024 r. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR) zastąpiło dotychczasową dyrektywę z 1994 r. i wprowadziło jednolite zasady gospodarowania opakowaniami w całej Unii Europejskiej. Jego celem jest głównie ograniczenie ilości odpadów, zwiększenie stopnia recyklingu oraz zapewnienie spójnych regulacji w państwach członkowskich. Jednym z kluczowych elementów PPWR są systemy kaucyjne. Zagadnienia dotyczące systemów kaucyjnych uregulowane zostały przede wszystkim w art. 50 rozporządzenia PPWR.
O systemie kaucyjnym pisaliśmy już tutaj: https://mdl-kancelariaprawna.pl/porady-prawne/system-kaucyjny-obowiazek-ktory-zmienia-myslenie-o-opakowaniach-produktow/
Do 1 stycznia 2029 r. każde państwo członkowskie zobowiązane jest przez PPWR do osiągnięcia 90% poziomu selektywnej zbiórki dwóch kategorii opakowań: plastikowych butelek jednorazowego użytku do 3 litrów oraz metalowych pojemników jednorazowego użytku do 3 litrów. Aby ten cel zrealizować, państwa członkowskie powinny ustanowić systemy kaucyjne, przy czym przepisy dopuszczają pewne zwolnienia. Dla kogo? Przykładowo dla sektora HoReCa lub najmniejszych opakowań, jeżeli ich objęcie systemem byłoby technicznie niewykonalne.
Polska już wcześniej rozpoczęła własny proces wdrażania własnego modelu systemu kaucyjnego, powołując się na dyrektywę SUP z 2019 r., która z kolei określiła minimalne poziomy zbiórki plastikowych butelek (77% w 2025 r. i 90% w 2029 r.). Pierwsze przepisy uchwalono w lipcu 2023 r., planując uruchomienie systemu kaucyjnego już od stycznia 2025 r. Ostatecznie termin przesunięto na 1 października 2025 r., a przy okazji wprowadzono zmiany w zakresie opakowań objętych kaucją.
Z treścią PPWR zapoznasz się, klikając tutaj: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/ALL/?uri=CELEX:32025R0040
Unijne przepisy Rozporządzenia PPWR obejmują zakresem puszki do 3 litrów, a także nakazują państwom dążyć do włączenia do systemu szklanych butelek jednorazowych i kartonów na napoje. Tymczasem polskie regulacje dot. systemu kaucyjnego nie przewidują jeszcze takich rozwiązań. O tym, jakie opakowania zostały objęte systemem kaucyjnym, dowiesz się z dalszej części artykułu.
Różnice polskiego modelu systemu kaucyjnego i PPWR wynikają również między innymi z minimalnych wymogów zawartych w załączniku X do PPWR. Dotyczą one roli państwa w koordynacji działań wielu operatorów systemu czy obowiązku przyjmowania zwrotów pustych opakowań przez sprzedawców, niezależnie od powierzchni punktu handlowego. W Polsce, jak już wiadomo, sklepy poniżej 200 m² będą zobowiązane jedynie do pobierania kaucji, a nie do odbioru opakowań, co oznacza, że w przyszłości konieczne mogą być zmiany w tym zakresie i poszerzenie obowiązków nakładanych na sklepy.
PPWR reguluje kwestie transgraniczne, czyli w skrócie oznacza to, że państwa przygraniczne powinny umożliwiać zbiórkę opakowań z systemów kaucyjnych innych krajów UE i zwrot pobranej kaucji. Polskie przepisy na chwilę obecną w ogóle tego nie przewidują, co może rodzić problemy praktyczne na przykład na granicy z Niemcami, gdzie obowiązuje rozbudowany system.
Poznaj podstawowe zasady PPWR: https://mdl-kancelariaprawna.pl/porady-prawne/kiedy-zacznie-cie-obowiazywac-ppwr-przedsiebiorco-poznaj-najwazniejsze-informacje/
System kaucyjny w pigułce – 1 października 2025 nadchodzi
System kaucyjny w Polsce to metoda radzenia sobie z nieefektywnym recyklingiem odpadów a także chęć zwiększenia stopnia dbania o środowisko. Polega na nałożeniu kaucji na opakowania, którą będzie trzeba uiścić podczas dokonywania zakupu. Kaucja jest zwrotna, co oznacza, że zwrot opakowań będzie bardziej efektywny, a ekologiczne działania będą lepiej promowane. Zwrot będzie mógł być dokonany bez okazania paragonu.
System kaucyjny w Polsce będzie dotyczył trzech kategorii opakowań:
– butelek plastikowych (PET) o pojemności do 3 litrów,
– puszek metalowych o pojemności do 1 litra,
– butelek szklanych wielokrotnego użytku do 1,5 litra.
Wysokość kaucji będzie uzależniona od rodzaju opakowania, a wyniesie:
– 50 groszy dla butelek plastikowych i puszek,
– 1 zł w przypadku butelek szklanych wielokrotnego użytku.
Dowiedz się więcej o Dyrektywie SUP: https://mdl-kancelariaprawna.pl/porady-prawne/dyrektywa-sup-w-polsce-rewolucja-czy-chaos-jak-nowe-przepisy-wplywaja-na-przedsiebiorcow/
Podsumowanie
Podsumowując, polski system kaucyjny stanowi odpowiedź na unijne regulacje i tendencje proekologiczne, jednak nie jest z nimi w pełni zbieżny. Zważywszy na hierarchię źródeł prawa, PPWR jako rozporządzenie rangi europejskiej, wymusi dalsze zmiany w polskich regulacjach. Oznacza to, że przedsiębiorcy powinni przygotować się nie tylko na wejście w życie systemu kaucyjnego od października 2025 r., ale również na kolejne nowelizacje w perspektywie najbliższych lat. Warto skonsultować się z prawnikiem, aby poznać potencjalny wpływ przepisów na praktyczne funkcjonowanie biznesu.
W czym możemy pomóc Ci pomóc?
- Doradzimy, jak poprawnie wdrażać postanowienia PPWR w Twoim biznesie.
- Wesprzemy Cię w obowiązkach prawnych wynikających z systemu kaucyjnego.
- Sporządzimy opinię prawną na ważny dla Ciebie temat.
FAQ:
Czy PPWR i system kaucyjny to te same przepisy?
Nie, PPWR nie jest tożsame z wprowadzaniem w Polsce systemu kaucyjnego. Oba rozwiązania prawne są jednak motywowane ekologicznym podejściem i chęcią zadbania o wysoki poziom recyklingu w Unii Europejskiej.
Kiedy zacznie obowiązywać w Polsce system kaucyjny?
System kaucyjny w Polsce będzie obowiązywał od 1 października 2025 r.
Ile wyniesie kaucja?
Wysokość kaucji będzie uzależniona od rodzaju opakowania, a wyniesie:
– 50 groszy dla butelek plastikowych i puszek,
– 1 zł w przypadku butelek szklanych wielokrotnego użytku.
Skontaktuj się z nami już dziś, korzystając z formularza kontaktowego.
