Zatrudniając osoby na podstawie umów o pracę, pracodawca zobowiązany jest skierować osobę fizyczną na badania wstępne i oczekiwać, iż będzie ona posiadała ważne badania podczas wykonywania obowiązków zawodowych. Co jednak w przypadku osób, które stosunki zawodowe regulują na bazie umów cywilnoprawnych? Inspektor Pracy w Krakowie wydał decyzję, która zobowiązywała pracodawcę do skierowania dwóch zleceniobiorców na wstępne badania lekarskie celem uzyskania orzeczeń o braku przeciwwskazań do zatrudnienia na stanowiskach. Czy taka decyzja była zgodna z prawem? Dowiedz się więcej już teraz.
Przedsiębiorco, czy możesz rekrutować z AI?
Geneza sprawy
Krakowski przedsiębiorca prowadzący działalność gastronomiczną dostał dwie decyzje od Inspektora Pracy. Jedna z nich dotyczyła kwestii bezpieczeństwa, jednak druga – nakazywała skierowanie zleceniobiorców na badania wstępne. W postępowaniu odwoławczym organ jedynie uchylił zaskarżone decyzje w zakresie terminu ich wykonania i wyznaczył nowy, dłuższy termin. Nie została jednak zmieniona kwestia konieczności wykonania przez zleceniobiorców badań. W związku z tym sprawa została skierowana do sądu administracyjnego, na wniosek przedsiębiorcy.
Ramy prawne
Odnosząc się do obowiązku wykonania badań lekarskich – zgodnie z art. 229 par. 1 kodeksu pracy wstępnym badaniom lekarskim podlegają:
- osoby przyjmowane do pracy,
- pracownicy młodociani przenoszeni na inne stanowiska pracy,
- inni pracownicy przenoszeni na stanowiska pracy, na których występują czynniki szkodliwe dla zdrowia lub warunki uciążliwe.
Ustawodawca nie nałożył obowiązku poddawania się badaniom lekarskim zleceniobiorcom. Nie zmienia to faktu, iż warunki pracy, które zapewnia przedsiębiorca, powinny być bezpieczne i nie powinny wpływać negatywnie na stan zdrowia zleceniobiorców.
Z kolei w kontekście prawa administracyjnego: zgodnie z zasadą praworządności wyrażoną w art. 6 kpa: “Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.” Oznacza to, że nie mogą wydawać decyzji na podstawie nieistniejących przepisów lub w stosunku do podmiotów, których one nie dotyczą.
Czym jest oznakowanie CE?
Co orzekł WSA?
WSA w wyroku z 19 marca 2025 r., sygn. akt III SA/Kr 1273/24 stwierdził, że z przepisów nie wynika obowiązek kierowania zleceniobiorców na badania lekarskie i posiadania przez nich orzeczenia lekarskiego. Tym samym Inspektor Pracy nie miał podstawy prawnej do wydania zaskarżonej przez stronę decyzji. Należy przypomnieć, że organy administracji publicznej mogą działać tylko w granicach obowiązującego prawa i w zakresie nadanych im kompetencji.
W czym możemy pomóc Ci pomóc?
- Sporządzimy wzory umów o pracę i umów cywilnoprawnych dla Twojej firmy.
- Doradzimy, jakie formy zatrudniania są dla Ciebie najkorzystniejsze.
- Przeprowadzimy audyt prawny Twojego biznesu.
- Zapewnimy Ci zgodność procedur firmowych z ustawą o ochronie sygnalistów.
Skontaktuj się z nami, aby uzyskać fachową pomoc i wsparcie w zakresie prawa pracy. Sprawdź, jak możemy pomóc Twojej firmie działać zgodnie z prawem.
