Legalne ustalanie cen, czyli jak uniknąć oskarżeń o naruszenie zasad uczciwej konkurencji?

W gospodarce wolnorynkowej ustalanie cen to kluczowy element strategii biznesowej, ale należy pamiętać, że podlega ono ograniczeniom wynikającym z przepisów prawa konkurencji. Jednym z narzędzi stosowanych w relacjach pomiędzy producentem a dystrybutorem jest polityka Minimum Advertised Price (MAP), czyli minimalnej ceny reklamowanej. W połączeniu z innymi strategiami cenowymi, takimi jak ceny minimalne, maksymalne i sugerowane, polityka ta może wpływać na dynamikę rynku i budzić wątpliwości prawne. W tym artykule omówimy, w jaki sposób należy określać ceny produktów, aby działać zgodnie z prawem.

Czym jest MAP?

MAP to polityka cenowa stosowana przez producentów w celu ochrony postrzeganej wartości marki, dbania o adekwatny odbiór produktów, oraz aby uniknąć wojen cenowych między poszczególnymi sprzedawcami. Określa ona najniższą cenę, po jakiej produkt może być reklamowany, ale nie ogranicza ceny rzeczywistej sprzedaży. Oznacza to, że sprzedawca może oferować dany produkt drożej, nie może jednak stosować przy sprzedaży cen niższych niż MAP.
Aby postanowienie dotyczące MAP wiązało sprzedawców, producent powinien zawrzeć z nimi umowę określającą wysokość MAP.

Choć w Unii Europejskiej polityka MAP nie jest wprost zakazana, jej stosowanie może budzić wątpliwości prawne wynikające z interpretacji przepisów na szczeblu unijnym. Z perspektywy art. 101 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), który zakazuje porozumień ograniczających konkurencję, MAP może być uznany w drodze wykładni przepisów za naruszenie wspomnianego traktat. Strategia MAP jest jednak popularna w Stanach Zjednoczonych, gdzie może być legalna, o ile nie stanowi zmowy cenowej.

Jakie są zalety skorzystania z audytu prawnego? Sprawdź możliwości już teraz:

Cena minimalna

Cena minimalna to najniższa kwota, za jaką sprzedawca może oferować produkt. Jej ustalanie przez producenta lub dostawcę w umowach z dystrybutorami stanowi tzw. resale price maintenance (RPM) i jest w Unii Europejskiej uznawane za poważne naruszenie konkurencji.

Zgodnie z art. 101 TFUE oraz ustawą z 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, porozumienia cenowe ograniczające swobodę kształtowania cen przez sprzedawców detalicznych mogą być uznane za niedozwolone.

Pojęcie “cena minimalna” figuruje również w polskim kodeksie cywilnym, a dokładniej w art. 539. Przepis ten odnosi się jednak do sytuacji, w której

w miejscu i czasie zawarcia umowy sprzedaży obowiązuje zarządzenie, według którego za rzeczy danego rodzaju lub gatunku nie może być zapłacona cena niższa od ceny określonej

Ceny maksymalne – czy są dozwolone?

Ustalanie cen maksymalnych przez producentów jest z reguły dozwolone, ponieważ może chronić konsumentów przed nadmiernymi marżami narzuconymi przez poszczególnych sprzedawców. Jednak w pewnych sytuacjach może to prowadzić do ograniczenia konkurencji, przykładowo gdy cena maksymalna jest stosowana jako mechanizm kontroli rynku i niekorzystnego ograniczania marż sprzedawców.

Dowiedz się więcej o Rozporządzeniu Opakowaniowym:

Cena sugerowana – czy trzeba się do niej stosować?

Cena sugerowana to cena, jaką producent rekomenduje sprzedawcom, ale jej stosowanie nie jest dla nich obowiązkowe. W przeciwieństwie do cen minimalnych, ceny sugerowane są generalnie akceptowane z perspektywy prawa konkurencji, pod warunkiem, że nie stanowią faktycznego narzucania cen i nie wiążą się z nimi na przykład ukryte kary.

Problem pojawia się w sytuacji, gdy ceny sugerowane są w praktyce egzekwowane przez producentów na przykład poprzez system rabatów uzależnionych od stosowania określonego poziomu cen. Taka praktyka może zostać uznana za naruszenie przepisów antymonopolowych.

Jakie mogą być konsekwencje nielegalnej konkurencji?

Firmy, które stosują niedozwolone praktyki cenowe, mogą ponieść surowe konsekwencje. W Unii Europejskiej kara za naruszenie art. 101 TFUE może wynosić aż do 10% rocznych obrotów przedsiębiorstwa. Z kolei w Polsce, Prezes UOKiK może nałożyć karę finansową sięgającą aż do 10% przychodów z poprzedniego roku obrotowego.

Warto też pamiętać, że naruszenia prawa konkurencji mogą skutkować roszczeniami odszkodowawczymi ze strony poszkodowanych kontrahentów i konsumentów. Może to również zaszkodzić wizerunkowi oraz reputacji firmy.

Dowiedz się, dlaczego warto współpracować z Kancelarią MDL:

W czym możemy pomóc Ci pomóc?

  • Przeprowadzimy audyt prawny Twojego biznesu.
  • Przeanalizujemy Twoją politykę cenową.
  • Doradzimy Ci w zakresie prawa konkurencji.
  • Wdrożymy GPSR w Twojej firmie.
  • Sprawdzimy, czy właściwie wdrożyłeś/-aś przepisy dotyczące ochrony sygnalistów.
  • Doradzimy, jak sporządzać umowy i ustalać relacje biznesowe z innymi podmiotami zgodnie z prawem.
  • Sporządzimy opinię prawną na istotny dla Ciebie temat.

Masz pytania dotyczące legalnego ustalania cen? Skontaktuj się z nami już teraz! Sprawdź, jak możemy pomóc Twojej firmie funkcjonować zgodnie z prawem

Avatar photo

Autor wpisu:

Milena Dorobek-Lis

Studia prawnicze i studia podyplomowe z zakresu prawa pracy ukończyła na Uniwersytecie Warszawskim, aplikację radcowską ukończyła w Okręgowej Izbie Radców Prawnych Warszawie. Zdobywała doświadczenie w kancelariach prawnych, organach administracji publicznej, w tym Biurze Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych oraz wieloletniej współpracy z przedsiębiorcami, w szczególności z branży e-commerce. Była głównym prawnikiem w Fundacji Rozwoju Przedsiębiorczości „Twój StartUp”.

Specjalizuje się w kompleksowej obsłudze prawnej przedsiębiorców, prawie nowych technologii, e – commerce, prawie i postępowaniu administracyjnym.

Przewijanie do góry