Europejski Akt o Dostępności to dyrektywa Unii Europejskiej (2019/882), która ma na celu zapewnienie osobom z niepełnosprawnościami możliwości pełniejszego dostępu do produktów i usług.
W Polsce dyrektywa została wdrożona Ustawą z 26 kwietnia 2024 r. o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze, która zacznie obowiązywać 28 czerwca 2025 r.
Nowe regulacje mają na celu ułatwienie dostępu do kluczowych produktów i usług dla osób z niepełnosprawnościami, a nowe obowiązki dotyczą zarówno producentów, importerów, dystrybutorów, jak i usługodawców.
Nowe przepisy dotyczące dostępności produktów i usług. Jak przygotować firmę na zmiany w drugiej połowie 2025 roku? Zapoznaj się z naszym artykułem:
Czy dostosowanie swojej działalności do nowych przepisów dotyczy każdego przedsiębiorcy prowadzącego sklep internetowy, tworzącego aplikacje mobilne lub oferującego usługi online?
Zgodnie z art. 21 ustawy z 26 kwietnia 2024 r. o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze (dalej: u.z.s.w.d.) wymagania dostępności mają zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy ich spełnienie nie wymaga wprowadzenia zasadniczej zmiany podstawowych właściwości produktu albo usługi oraz nie stanowi dla podmiotu gospodarczego nieproporcjonalnego obciążenia.
Powyższa regulacja wprowadza ograniczenie w zakresie obowiązków dostępności, uwzględniając konieczność zachowania równowagi między dostosowaniem produktów i usług dla osób z niepełnosprawnościami a interesami i możliwościami przedsiębiorstw.
Dodatkowo, zgodnie z Motywem 64 EAA „Ze względu na zasadę proporcjonalności wymogi dostępności powinny mieć zastosowanie jedynie w zakresie, w jakim nie stanowią nieproporcjonalnego obciążenia dla danego podmiotu gospodarczego lub w zakresie, w którym nie wymagają znaczących zmian w produktach i usługach w związku z niniejszą dyrektywą. Niemniej jednak należy ustanowić mechanizmy kontroli w celu weryfikowania, czy dany podmiot jest uprawniony do odstępstwa od stosowania wymogów dostępności”.
Tak więc, podmiot gospodarczy nie jest zobowiązany do wdrażania rozwiązań w zakresie dostępności, jeśli wiązałoby się to z nadmiernymi trudnościami lub kosztami, które przekraczają racjonalny poziom w odniesieniu do charakteru jego działalności. Innymi słowy, małe przedsiębiorstwa, które nie mają odpowiednich środków finansowych lub technologicznych, mogą być zwolnione z pełnego dostosowania się do wymagań dostępności, jeżeli ich spełnienie byłoby niewspółmierne do możliwych korzyści.
Na kim ciąży obowiązek dokonania oceny konieczności wprowadzenia zasadniczej zmiany właściwości produktu albo usługi oraz oceny nieproporcjonalnego obciążenia?
Zgodnie z art. 21 ust. 2 u.z.s.w.d. podmiot gospodarczy musi ocenić, czy dostosowanie produktu lub usługi do wymagań dostępności wymagałoby istotnych zmian w ich kluczowych cechach lub wiązałoby się z nadmiernym obciążeniem. Jeśli tak, powinien on zapewnić alternatywną możliwość skorzystania z danego produktu lub usługi oraz poinformować o tym użytkownika bądź konsumenta.
Europejski Akt o Dostępności – co oznacza dla Twojej firmy? Zapoznaj się z naszym artykułem:
Jakie kryteria podmiot gospodarczy powinien stosować dokonując oceny?
W myśl art. 21 ust. 3 u.z.s.w.d. przedsiębiorca oceniając, czy spełnienie wymagań dostępności stanowi dla niego nadmierne obciążenie, powinien wziąć pod uwagę trzy podstawowe kryteria. Mają one na celu zapewnienie, że decyzje dotyczące dostępności są podejmowane w sposób wyważony, uwzględniając zarówno możliwości ekonomiczne firmy, jak i potencjalne korzyści dla osób ze szczególnymi potrzebami.
KRYTERIUM I:
Stosunek kosztów netto związanych ze spełnianiem określonego wymagania dostępności do ogólnych kosztów operacyjnych i kapitałowych produkcji, dystrybucji lub importu produktu albo oferowania lub świadczenia usługi ponoszonych przez podmiot gospodarczy.
Pierwsze kryterium odnosi się do porównania kosztów wdrożenia dostępności z ogólnymi kosztami operacyjnymi i inwestycyjnymi związanymi z produkcją, dystrybucją lub importem produktu bądź świadczeniem usługi.
KRYTERIUM II:
Szacowane koszty i korzyści dla podmiotu gospodarczego, w tym w odniesieniu do procesów wytwórczych i inwestycji, w stosunku do szacowanej korzyści dla osób ze szczególnymi potrzebami, z uwzględnieniem liczby przypadków i częstotliwości korzystania z produktu albo usługi.
Drugie kryterium wymaga przeanalizowania bilansu kosztów i korzyści – zarówno z perspektywy firmy, jak i osób z niepełnosprawnościami. Istotne są tu m.in. częstotliwość korzystania z produktu lub usługi przez te osoby oraz liczba użytkowników korzystających z rozwiązań dostępnościowych.
KRYTERIUM III:
Stosunek kosztów netto związanych ze spełnianiem wymagań dostępności do przychodów netto podmiotu gospodarczego ze sprzedaży produktu albo oferowania lub świadczenia usługi.
Trzecie kryterium dotyczy relacji między kosztami dostosowań a przychodami netto uzyskiwanymi z danego produktu lub usługi – innymi słowy chodzi o ocenę, czy nakłady na dostępność są adekwatne do wygenerowanych dochodów.
Jak obliczyć koszty netto, dokonując oceny?
Przy obliczaniu kosztów netto, podmiot gospodarczy powinien uwzględnić w szczególności:
jednorazowe koszty organizacyjne ponoszone w związku:
- z zatrudnieniem dodatkowego personelu dysponującego wiedzą fachową w zakresie dostępności produktów albo usług,
- ze szkoleniem personelu i nabywaniem kompetencji w zakresie dostępności produktów albo usług,
- z opracowaniem nowych procesów w celu uwzględnienia dostępności w rozwoju produktu albo usługi,
- z opracowaniem wytycznych dotyczących dostępności produktów albo usług,
- z zapoznaniem się z przepisami w zakresie dostępności produktów albo usług;
- bieżące koszty produkcji i rozwoju ponoszone w związku z:
-projektowaniem funkcji lub właściwości zapewniających spełnianie wymagań dostępności przez produkt albo usługę,
-realizacją procesów wytwórczych,
-testowaniem produktu albo usługi w zakresie dostępności,
-opracowaniem stosownej dokumentacji.
Czy należy sporządzić dokumentację z przeprowadzonej oceny?
Tak. podmiot gospodarczy ma obowiązek sporządzenia dokumentacji przebiegu oceny dotyczącej zgodności z wymaganiami dostępności (art. 21 ust. 5 u.z.s.w.d.).
Dokumentacja ta jest kluczowym elementem procesu dostosowywania produktów lub usług do wymogów dostępności. Jej celem jest udokumentowanie zarówno przebiegu, jak i rezultatów przeprowadzonej oceny, ze szczególnym uwzględnieniem ustaleń dotyczących ewentualnej konieczności zasadniczej zmiany właściwości danego produktu lub usługi oraz oceny, czy realizacja wymagań dostępności nie stanowiłaby nieproporcjonalnego obciążenia dla podmiotu gospodarczego.
Jak postępować ze sporządzoną dokumentacją?
Sporządzoną dokumentację podmiot gospodarczy musi przechowywać dokumentacji przez okres 5 lat od jednego z dwóch zdarzeń, mianowicie ostatniego udostępnienia produktu na rynku lub zakończenia oferowania lub świadczenia usługi
Dodatkowo podmiot gospodarczy zobowiązany jest do przekazania uwierzytelnionej kopii dokumentacji przebiegu oceny na żądanie Prezesa Zarządu PFRON lub właściwego organu nadzoru rynku.
Co w przypadku, jeżeli w skutek oceny wyniknie, iż przedsiębiorca nie jest zobowiązany do spełnienia wymagań dostępności?
Zgodnie z przepisami podmiot gospodarczy, który po dokonaniu oceny stwierdzi, że nie jest zobowiązany do spełnienia wymagań dostępności, zobowiązany jest niezwłocznie poinformować na piśmie właściwy organ nadzoru rynku (art. 21 ust. 8 u.z.s.w.d.).
Usługodawcy korzystający ze zwolnienia z obowiązku zapewnienia dostępności mają obowiązek przeprowadzać ponowną ocenę swoich usług pod kątem dostępności co najmniej raz na pięć lat.
Ponadto, każdorazowo, gdy usługa zostaje zmieniona w sposób mogący wpływać na jej dostępność, konieczne jest przeprowadzenie nowej oceny.
W czym możemy pomóc Ci pomóc?
Nasza kancelaria wspiera przedsiębiorców w zakresie wdrażania nowych przepisów dot. dostępności, oferując m.in.:
- analizę wymagań EAA oraz ustawy o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarczej w kontekście Twojej działalności;
- audyt strony internetowej i aplikacji mobilnej;
- wsparcie w przeprowadzeniu oceny konieczności wprowadzenia zasadniczej zmiany właściwości produktu;
- wsparcie w przeprowadzeniu oceny nieproporcjonalnego obciążenia;
- opracowanie lub weryfikacja wzorów dokumentacji technicznej.
Nowe przepisy zaczynają obowiązywać już 28 czerwca b.r., nie czekaj! Skontaktuj się z naszą kancelarią, jeśli chcesz dowiedzieć się, jak nowe przepisy wpływają na Twoją działalność i jakie zmiany musisz wdrożyć.
Skontaktuj się z nami, korzystając z poniższego formularza kontaktowego.
