Znak towarowy to jeden z najważniejszych składników tożsamości marki modowej. W świecie, w którym branding odgrywa kluczową rolę, skuteczna ochrona nazwy, logo, wzoru czy koloru może zadecydować o pozycji firmy na rynku. Rejestracja znaku towarowego daje przedsiębiorcy wyłączne prawo do jego używania w obrocie handlowym oraz narzędzia do egzekwowania tego prawa wobec osób trzecich.
W branży mody znak towarowy to nie tylko logo – to fundament tożsamości marki. Dobrze rozpoznawalny znak pozwala budować zaufanie klientów, wyróżniać się na rynku oraz zabezpieczać unikalne elementy stylu. Jego ochrona to nie tylko kwestia formalna, ale również strategiczna inwestycja w rozwój i wartość firmy. Zanim jednak przejdziesz do rejestracji, warto poznać różne rodzaje znaków towarowych oraz ich zastosowanie w świecie mody, a także zasady ich skutecznej ochrony – zarówno w Polsce, jak i za granicą.
Czym jest znak towarowy?
Art. 120 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (dalej: p.w.p.) – określa, czym może być znak towarowy. Zgodnie z jego treścią:
- § 1. Znakiem towarowym może być każde oznaczenie, które pozwala na odróżnienie produktów jednego przedsiębiorstwa od produktów oferowanych przez inne podmioty. Oznaczenie to musi również nadawać się do przedstawienia w rejestrze znaków towarowych w sposób umożliwiający jednoznaczne i dokładne określenie zakresu przyznanej ochrony.
Definicja ta opiera się na trzech głównych elementach: po pierwsze, znak musi być oznaczeniem możliwym do postrzegania zmysłami; po drugie, musi dawać się przedstawić w rejestrze; i po trzecie – musi mieć zdolność odróżniającą w sensie abstrakcyjnym. Ponadto znak towarowy powinien być przedstawiony w taki sposób, aby organy rejestrowe oraz społeczeństwo mogły jasno i precyzyjnie określić, co dokładnie podlega ochronie. W związku z tym wymagane jest, aby znak był zarejestrowany w odpowiedniej formie – z wykorzystaniem powszechnie dostępnych technologii – przy zachowaniu warunków takich jak: jasność, precyzyjność, samodzielność, dostępność, zrozumiałość, trwałość i obiektywność.
Czym jest znak towarowy? Zapoznaj się z naszym artykułem:
Rodzaje znaków towarowych w branży modowej
Art 120 p.w.p. wskazuje, iż znakiem towarowym, w rozumieniu ust. 1, może być w szczególności wyraz, włącznie z nazwiskiem, rysunek, litera, cyfra, kolor, forma przestrzenna, w tym kształt towaru lub opakowania, a także dźwięk.
Wymienione w powyższym paragrafie przykłady znaków towarowych nie wyczerpują wszystkich możliwości – pozostałe, mniej typowe formy oznaczeń, określa się zwykle jako znaki niekonwencjonalne.
Najczęściej spotykanym znakiem towarowym jest znak słowny – czyli sama nazwa marki zapisana literami, bez elementów graficznych. Rejestracja znaku słownego chroni nazwę niezależnie od jej graficznej formy, co zapewnia dużą elastyczność w działaniach marketingowych.
Znak graficzny to np. logo lub symbol graficzny. Chroni konkretną formę przedstawienia znaku. Zmiana elementów graficznych (np. koloru, układu) wymaga rejestracji nowego znaku. Przykład zarejestrowanego graficznego znaku towarowego:
Źródło: https://euipo.europa.eu/eSearch/#details/trademarks/000000357, numer zgłoszenia: 000000357
Znak słowno-graficzny łączy oba powyższe elementy – zawiera zarówno nazwę, jak i jej charakterystyczne graficzne przedstawienie. Przykład zarejestrowanego słowno-graficznego znaku towarowego:
Źródło: https://ewyszukiwarka.pue.uprp.gov.pl/search/pwp-details/Z.294013, numer prawa wyłącznego: R.192643.
Wśród znaków niekonwencjonalnych wyróżniamy:
- Znak przestrzenny obejmujący ochroną trójwymiarowy kształt produktu lub jego opakowania. W modzie często są to charakterystyczne sylwetki butów, torebek lub butelek perfum.
- Znak pozycyjny chroni oznaczenie umieszczone w określonym miejscu na produkcie – np. paski na obuwiu lub kolor w konkretnej części buta. Wymaga, by miejsce umieszczenia znaku było stałe i łatwo identyfikowalne. Przykładem mogą być powszechnie znane trzy paski umieszczone m.in. na odzieży sportowej.
- Znak może też przyjąć formę wzoru lub deseniu, np. powtarzającego się motywu na tkaninie lub akcesoriach. Przykładem są monogramy stosowane przez marki luksusowe, nie tylko na skórzanych akcesoriach, a także na wnętrzach płaszczy, okularach i obuwiu.
Źródło: https://euipo.europa.eu/eSearch/#details/trademarks/017535832, numer znaku towarowego: 017535832.
Kolor również może zostać zarejestrowany jako znak towarowy, jeśli jest jednoznacznie kojarzony z marką i spełnia warunki odróżniające – jak błękit kojarzący nam się z opakowaniami luksusowej biżuterii czy czerwona podeszwa szpilek.
Czerwony kolor, zwany Chińską Czerwienią podeszwy Louboutin został uznany za cechę charakterystyczną marki.
Źródło: https://tsdr.uspto.gov/#caseNumber=77141789&caseType=SERIAL_NO&searchType=statusSearch, numer rejestracyjny: 3361597.
Pomarańczoy kolor Hermes International znajdujący się na opakowaniach, metkach oraz znakach firmowych przedsiębiorstwa, został uznany za cechę charakterystyczną marki.
Źródło: https://tsdr.uspto.gov/#caseNumber=4.000.067&caseSearchType=US_APPLICATION&caseType=SERIAL_NO&searchType=statusSearch, numer rejestracyjny: 4000067.
United States Patent and Trademark Office udzielił prawa ochronnego na znak towarowy będący kolorem jaj składanych przez drozda wędrownego – jest to kolor niebieski, znany z opakowań na biżuterię (torebek na zakupy oraz opakowań) Tiffany& Co.
Źródło: https://tsdr.uspto.gov/#caseNumber=2359351&caseSearchType=US_APPLICATION&caseType=US_REGISTRATION_NO&searchType=statusSearch, numer rejestracji: 2359351.
Źródło: https://tsdr.uspto.gov/#caseNumber=2184128&caseSearchType=US_APPLICATION&caseType=SERIAL_NO&searchType=statusSearch, numer rejestracji: 2184128.
Źródło: https://tsdr.uspto.gov/#caseNumber=2416795&caseSearchType=US_APPLICATION&caseType=SERIAL_NO&searchType=statusSearch, numer rejestracji: 2416795.
Wśród niekonwencjonalnych znaków towarowych wyróżniamy także znaki dźwiękowe, ruchome, multimedialne, a nawet holograficzne – choć w modzie wciąż należą do rzadkości.
Interesujesz się modą i ubraniami? Zapoznaj się z naszym artykułem:
Jak chronić znak towarowy w praktyce?
Pierwszym etapem ochrony jest stworzenie oryginalnego, wyróżniającego się oznaczenia. Im bardziej unikalny znak, tym większa szansa na jego skuteczną rejestrację i egzekwowanie praw.
Kolejnym krokiem jest wybór odpowiedniej procedury rejestracyjnej. Można wybrać ochronę krajową (w Polsce), unijną (obejmującą wszystkie kraje UE) lub międzynarodową (obejmującą wybrane państwa spoza UE).
W zgłoszeniu należy określić m.in. rodzaj znaku, wskazać towary i usługi, dla których ma być używany (według klasyfikacji nicejskiej), oraz przygotować jego przedstawienie (opisowe lub graficzne).
W branży modowej najczęściej stosowane klasy to klasa 25 (odzież, obuwie, nakrycia głowy), klasa 18 (galanteria skórzana, torebki), klasa 26 (dodatki do odzieży, ozdobne artykuły tekstylne i ozdoby do włosowó), klasa 3 (kosmetyki i perfumy), a także klasa 14 (biżuteria) lub klasa 35 (usługi sprzedażowe i marketingowe).
Rejestracja to jednak dopiero początek. Konieczne jest także monitorowanie rynku i reagowanie na potencjalne naruszenia.
Procedura krajowa
W Polsce za rejestrację znaków towarowych odpowiada Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: UPRP). Aby rozpocząć proces rejestracji, przedsiębiorca musi podjąć decyzję o rodzaju znaku, który chce zarejestrować. Może to być znak słowny, graficzny, słowno-graficzny, przestrzenny, pozycyjny lub inny, zależnie od charakterystyki oznaczenia. Należy również określić, jakie towary i usługi mają być objęte ochroną – w tym celu posługujemy się klasyfikacją nicejską, która grupuje towary i usługi według kategorii.
Po złożeniu wniosku Urząd Patentowy przeprowadza badanie formalne i merytoryczne, sprawdzając, czy zgłoszenie spełnia wymagania formalne, czy znak nie jest opisowy, czy nie narusza porządku publicznego ani praw osób trzecich. Jeśli wszystko jest w porządku, zgłoszenie zostaje opublikowane w Biuletynie Urzędu Patentowego, a inne podmioty mają trzy miesiące na wniesienie sprzeciwu.
Jeśli sprzeciwy nie wpłyną lub zostaną oddalone, Urząd Patentowy wydaje decyzję o rejestracji. Po uiszczeniu opłaty za ochronę, która obejmuje 10-letni okres, znak zostaje wpisany do rejestru, a zgłaszający otrzymuje świadectwo ochronne.
Procedura unijna
Dla przedsiębiorców działających na rynkach całej Unii Europejskiej, zamiast rejestrować znak osobno w każdym państwie członkowskim, istnieje możliwość zarejestrowania znaku w ramach systemu EUTM (European Union Trade Mark). Rejestracja ta jest realizowana przez Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (dalej: EUIPO), który ma swoją siedzibę w Alicante w Hiszpanii.
Rejestracja znaku towarowego w systemie EUTM zapewnia ochronę we wszystkich krajach członkowskich Unii Europejskiej. Jest to opłacalne rozwiązanie dla firm planujących działalność na szeroką skalę w Europie. Procedura zgłoszeniowa jest podobna do krajowej, ale zamiast składania wniosku w każdym państwie oddzielnie, przedsiębiorca zgłasza znak tylko jeden raz.
Po złożeniu wniosku, EUIPO przeprowadza badanie formalne i merytoryczne, a następnie publikuje zgłoszenie. Od tego momentu rozpoczyna swój bieg trzymiesięczny termin na wniesienie sprzeciwu przez inne podmioty. Jeśli sprzeciwy nie wpłyną lub zostaną oddalone, EUIPO rejestruje znak.
Procedura międzynarodowa
Jeśli firma planuje rozszerzenie działalności na rynki poza Europą, może skorzystać z procedury rejestracyjnej na podstawie systemu madryckiego. Jest to międzynarodowy system rejestracji znaków towarowych, zarządzany przez Światową Organizację Własności Intelektualnej (WIPO). System madrycki pozwala na rejestrację jednego znaku, który będzie chroniony w wielu, wybranych przez Wnioskodawcę krajach na całym świecie.
Aby skorzystać z systemu madryckiego, przedsiębiorca musi najpierw posiadać zgłoszenie krajowe lub unijne, nazywane zgłoszeniem podstawowym. Rejestracja międzynarodowa odbywa się poprzez zgłoszenie do WIPO, które następnie przesyła wniosek do krajowych urzędów wybranych państw, gdzie znak ma obowiązywać.
WIPO dokonuje tylko formalnej weryfikacji zgłoszenia, a decyzje o ochronie podejmują poszczególne urzędy krajowe. Urzędy krajowe mogą wymagać wypełnienia dodatkowych dokumentów, takich jak np. Declaration Of Intention To Use – w przypadku wniosku o rejestrację znaku towarowego na terenie Stanów Zjednoczonych.
Podsumowanie
Znak towarowy w świecie mody to coś więcej niż formalny symbol – to esencja marki, jej charakter, rozpoznawalność i emocje, jakie wywołuje u odbiorców. Dlatego warto zadbać o jego ochronę od samego początku. Rejestracja znaku to inwestycja w przyszłość – pozwala nie tylko budować silną pozycję na rynku, ale też spokojnie rozwijać firmę, mając świadomość, że najważniejsze elementy tożsamości marki są bezpieczne. Odpowiednio dobrana forma ochrony, dopasowana do skali działalności, daje realne wsparcie w codziennym prowadzeniu biznesu. Dobrze zabezpieczony znak to fundament, na którym można pewnie budować modową historię swojej marki.
Dowiedz się więcej o procedurze rejestracyjnej. Zapoznaj się z naszym artykułem:
W czym możemy pomóc Ci pomóc?
- zarejestrujemy znak towarowy w Polsce
- zarejestrujemy znak towarowy w Unii Europejskiej
- przygotujemy profesjonalną opinię prawną z tematyki znaków towarowych
- zajmiemy się audytem prowadzonej działalności
Masz ciekawy pomysł na znak towarowy swojej firmy i rozważasz zarejestrowanie znaku towarowego? Potrzebujesz konsultacji w zakresie rejestracji znaku towarowego? Skontaktuj się z nami, aby uzyskać fachową pomoc.
