12 czerwca 2025 r. została opublikowana ustawa z dnia 21 maja 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego oraz doskonalenia zasad opracowywania prawa gospodarczego. Nowelizacja ta ma charakter przekrojowy, to znaczy obejmuje kilkanaście ustaw, w tym m.in. kodeks postępowania administracyjnego (KPA), kodeks cywilny czy ordynację podatkową.
Dla praktyki administracyjnej szczególnie istotne są jednak zmiany wprowadzone do kodeksu postępowania administracyjnego, których celem jest przede wszystkim uproszczenie procedur, zwiększenie efektywności działania organów administracji publicznej oraz poprawa komunikacji między administracją a obywatelami i przedsiębiorcami. Zachęcam do zapoznania się z artykułem, żeby być na bieżąco z nowymi procedurami.
Dowiedz się więcej o kontrolach sanepidu.
Co uległo zmianie – checklista
Zmiany są szerokie i praktyczne, z pewnością zetknie się z nimi większość przedsiębiorców. Poniżej przedstawiam zmiany w procedurze administracyjnej wraz z ich krótkim omówieniem.
- Nowe zasady doręczeń do jednostek organizacyjnych i organizacji społecznych (art. 45a KPA)
W nowelizacji wprowadzono możliwość doręczenia pisma osobie fizycznej upoważnionej do reprezentowania podmiotu, gdy nie można skutecznie doręczyć pisma na adres z rejestru.
Jeśli nie można ustalić adresu takiej osoby, to pismo pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia.Doręczenie uważa się za dokonane z chwilą sporządzenia odpowiedniej adnotacji przez organ.
- Obowiązek oceny sprawy pod kątem możliwości mediacji (art. 96a § 1a–1b KPA)
W przepisach sprecyzowano, kiedy sprawa administracyjna „nadaje się do mediacji” (może to być sprawa na przykład dotycząca koncesji, zezwoleń, zagospodarowania przestrzennego, nieruchomości).
Organ musi dokonać właściwej oceny i sporządzić adnotację, czy sprawa pozwala na mediację oraz czy ewentualnie istnieją powody, by z niej zrezygnować. Polubowne metody rozwiązywania sporów zyskują w ostatnim czasie na popularności, co jest uzasadnione. Znalazło to odzwierciedlenie także w procedurze administracyjnej. Warto wspomnieć, że w sprawach z zakresu prawa cywilnego mediacje są już promowane przez ustawodawcę jako skuteczne alternatywne metody rozwiązywania sporów.
- Elastyczniejsze stosowanie mediacji (art. 96b KPA)
Wskazano na możliwość wielokrotnego zawiadamiania o opcji podjęcia mediacji na każdym etapie postępowania. Wymieniono także okoliczności, kiedy organ może zrezygnować z zawiadomienia o mediacji. Są to na przykład:
konieczność niezwłocznego załatwienia sprawy i istniejący ważny interes publiczny,
wyłączne ryzyko przedłużania postępowania, stanowiące rezultat ewentualnej mediacji.
- Możliwość umorzenia zawieszonego postępowania (art. 97 § 4–7 KPA)
Po 3 latach zawieszenia z powodów obligatoryjnych, organ może umorzyć postępowanie. Warunkiem jest brak sprzeciwu stron i brak zagrożenia dla interesu społecznego.
- Nowe brzmienie przepisów o postanowieniach (art. 124–125 KPA)
Uściślono wymagania formalne postanowień (na przykład co do uzasadnienia i pouczenia).
Sprecyzowano, które postanowienia muszą zawierać uzasadnienie i w jakim trybie się je doręcza.
- Uproszczenie w zakresie decyzji odwoławczych (art. 132 § 1–2 KPA)
Gdy wszystkie strony odwołają się od decyzji, organ I instancji może samodzielnie ją uchylić i orzec na nowo lub umorzyć postępowanie, bez konieczności przekazywania sprawy dalej. To rozwiązanie również pomoże w przyspieszeniu postępowań i szybszym ich zakończeniu.
- Związanie organu I instancji decyzją organu odwoławczego (art. 139a KPA)
W ustawie deregulacyjnej wprowadzono obowiązek stosowania się do wytycznych organu odwoławczego przez organ I instancji, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Przepis ten może budzić kontrowersje, gdyż poniekąd ogranicza wolę organu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z drugiej zaś strony powinien wpłynąć na przyspieszenie postępowania.
Dowiedz się, kiedy możesz odwołać pracownika z urlopu, sezon wakacyjny w pełni.
Podsumowanie
Nowelizacja, zwana deregulacją postępowania administracyjnego, w większości weszła w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia ustawy, czyli 13 lipca 2025 roku. Oznacza to, że już teraz funkcjonujemy w nowej rzeczywistości procedury administracyjnej. Jak widać, ustawodawca skupił się na przyspieszeniu postępowania i zwiększaniu komfortu ich przeprowadzania. Jak każda nowość, także przepisy deregulacyjne mogą budzić wątpliwości.
W czym możemy pomóc Ci pomóc?
- Przeprowadzimy audyt prawny Twojego biznesu.
- Wesprzemy Cię w postępowaniach administracyjnych.
- Sporządzamy pisma w toku postępowania administracyjnego.
- Sporządzimy opinię prawną na ważny dla Ciebie temat.
FAQ: Najczęściej zadawane pytania o odpowiedzialność za decyzje AI
Za błędne działanie lub szkodliwe decyzje ponoszą odpowiedzialność dostawcy, importer, dystrybutor lub użytkownik systemu AI, w zależności od roli określonej w AI Act. AI nie ma osobowości prawnej.
Nie – system AI nie może być podmiotem prawa. Wszelkie roszczenia kieruje się wobec osób fizycznych lub prawnych pełniących rolę dostawcy, deployera lub innych podmiotów w łańcuchu dostaw AI.
Deployers – czyli użytkownicy korzystający z AI – odpowiadają jeśli stosują systemy poza przewidzianym kontekstem, modyfikują ich działanie lub działają niezgodnie z instrukcją dostawcy.
Projekt dyrektywy o odpowiedzialności AI ma wprowadzić domniemanie związku przyczynowego (rebuttable presumption) i uproszczone procedury w dochodzeniu szkód wyrządzonych przez AI w przyszłości.
Na poziomie UE instytucje takie jak AI Office i AI Board, a w państwach członkowskich – wyznaczone krajowe organy kompetentne np. urzędy nadzoru rynku. Odpowiadają za wdrożenie, egzekucję i sankcje .
To warto wiedzieć – skrót najważniejszych informacji
- Systemy AI **nie są podmiotami prawa** – nie mogą ponosić odpowiedzialności.
- Odpowiedzialność spoczywa na dostawcach, importerach, dystrybutorach i użytkownikach systemów AI, zgodnie z rolą w AI Act.
- Użytkownicy (deployers) muszą korzystać z AI zgodnie z instrukcjami i przeznaczeniem – odpowiedzialność za nadużycia.
- W planach: AI Liability Directive z domniemaniem przyczynowości i łatwiejszymi drogami roszczeń od poszkodowanych.
- Nadzór sprawują AI Office, AI Board i krajowe organy rynkowe – implementują i egzekwują prawo w poszczególnych państwach UE.
![Kto w świetle prawa odpowiada za decyzje podejmowane przez systemy AI?[AI w pigułce]](https://mdl-kancelariaprawna.pl/wp-content/uploads/2025/07/chip-8266843_1280-1024x576.jpg)
