Nowa ustawa o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze, tzw. Polski Akt o Dostępności (PAD), implementująca przepisy Europejskiego Aktu o Dostępności (EAA), wprowadza dla wielu przedsiębiorców obowiązek dostosowania oferowanych produktów i usług do potrzeb osób ze szczególnymi potrzebami.
Brak wdrożenia wymogów może prowadzić nie tylko do kontroli, ale i do poważnych sankcji. W dzisiejszym wpisie przybliżymy, jakie kary przewiduje Polski Akt o Dostępności i w jakich przypadkach mogą one zostać nałożone
Czym jest PAD i do kogo się odnosi?
PAD, czyli Polski Akt o Dostępności – to Ustawa z dnia 26 kwietnia 2024 r. o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze. Nowe regulacje obowiązują od 28 czerwca 2025 r.
Przepisy PAD stosuje się przedsiębiorców, którzy oferują lub świadczą na rzecz konsumentów takie usługi jak, m.in.:
- usługi polegające na umożliwieniu użytkownikom odnajdywania, wybierania i oglądania treści zawierających obraz i dźwięk przekazywanych przez internet lub inne sieci telekomunikacyjne,
- usługi towarzyszące usługom transportu pasażerskiego – mowa w tym przypadku o wszelkich usługach cyfrowych związanych z transportem pasażerskim, np. aplikacje do zakupu biletów, rozkłady jazdy online, terminale do zakupu biletów;
- usługi bankowości detalicznej;
- usługi handlu elektronicznego.
Dodatkowo, PAD ma zastosowanie do takich produktów, jak m.in.:
- konsumenckie systemy sprzętu komputerowego ogólnego przeznaczenia i ich systemy operacyjne. Przykładami takich systemów sprzętu komputerowego są komputery osobiste, w tym komputery stacjonarne, laptopy, smartfony i tablety;
terminale płatnicze; - konsumenckie urządzenia końcowych z interaktywnymi zdolnościami obliczeniowymi wykorzystywanych do oferowania lub świadczenia usług telekomunikacyjnych oraz dostępu do audiowizualnych usług medialnych, np. routery lub modemy, czytniki książek elektronicznych.
Ważnym jest, że przepisów PAD nie stosuje się m.in. do usług oferowanych lub świadczonych przez mikroprzedsiębiorców. Zgodnie z EAA mikroprzedsiębiorstwo oznacza przedsiębiorstwo zatrudniające mniej niż 10 osób z rocznym obrotem nieprzekraczającym 2 mln euro lub bilansem rocznym nieprzekraczającym 2 mln euro.
Na temat tego czym jest dostępność cyfrowa i jak powinno przebiegać dostosowanie się do nowych wymogów.
Jakie są poszczególne obowiązki podmiotów gospodarczych związane z dostępnością?
Pad jako podmiot gospodarczy definiuje producenta, upoważnionego przedstawiciela, importera, dystrybutora lub usługodawcę podlegającego obowiązkom określonym w ustawie.
Do obowiązków producenta należą w szczególności:
- zapewnienie, że produkty, które wprowadza do obrotu, spełniają wymagania dostępności;
- dokonanie oceny zgodności produktu z wymaganiami dostępności,
- umieszczenie na danym produkcie oznakowanie CE;
- podejmowanie działań naprawczych,
- współpraca z Prezesem Zarządu PFRON lub właściwym organem nadzoru rynku,
Producent może wyznaczyć upoważnionego przedstawiciela, czyli osobę fizyczną, osobę prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, które posiadają pisemne pełnomocnictwo od producenta do działania w jego imieniu w odniesieniu do określonych czynności na terytorium UE.
Do obowiązków importera należą w szczególności:
- wprowadzanie do obrotu wyłącznie produktów spełniających wymagania dostępności;
- weryfikacja producenta, czy spełnił swoje obowiązki;
- podejmowanie działań naprawczych.
Do obowiązków dystrybutora należą w szczególności:
- weryfikacja producenta i importera, czy spełnili swoje obowiązki związane z wymogami dostępności;
- weryfikacja czy na produkcie umieszczono oznakowanie CE;
- współpraca z Prezesem Zarządu PFRON lub właściwym organem nadzoru rynku.
Do obowiązków usługodawcy należą w szczególności:
- przeprowadzenie oceny zgodności usługi z wymaganiami dostępności;
- podanie w regulaminie świadczenia usług lub innym równoważnym dokumencie do publicznej wiadomości wymaganych przez ustawę informacji,
- udzielanie informacji na temat procesu oferowania lub świadczenia usługi.
Sprawdź jakie warunki muszą spełniać produkty i usługi i jak o nich informować.
Jakie są kary wynikające z nowych przepisów?
Zgodnie z przepisami PAD karze pieniężnej podlegają:
– producent, który, przykładowo:
a) wprowadza do obrotu produkt, który nie spełnia wymagań dostępności,
b) nie wykonał oceny zgodności produktu z wymaganiami dostępności na podstawie wewnętrznej kontroli produkcji,
c) nie poinformował właściwego organu rynku o niespełnianiu przez produkt wymagań dostępności oraz o podjętych działaniach naprawczych albo o wycofaniu z obrotu produktu,
– usługodawca, który przykładowo:
a) nie zapewnia spełniania wymagań dostępności oferowanych lub świadczonych usług,
b) nie wykonał oceny zgodności usługi z wymaganiami dostępności,
– importer, który przykładowo:
a) wprowadza do obrotu produkty, o których wie lub co do których powziął uzasadnioną wątpliwość, że nie spełniają one wymagań dostępności, i nie poinformował o tym producenta oraz właściwych organów nadzoru rynku,
b) nie przedstawił dowodów podjęcia działań naprawczych niezbędnych do zapewnienia zgodności produktu z wymaganiami dostępności lub wykonywania tych obowiązków albo do wycofania z obrotu produktu, w określonym terminie,
– dystrybutor, który przykładowo:
a) udostępnia na rynku produkty, co do których powziął uzasadnioną wątpliwość, że nie spełniają one wymagań dostępności, i nie poinformował o tym producenta, importera oraz właściwych organów nadzoru rynku,
b) nie poinformował właściwego organu nadzoru rynku o niespełnianiu przez produkt wymagań dostępności, podając informacje na temat niespełniania wymagań dostępności oraz o podjętych działaniach naprawczych albo o wycofaniu z obrotu produktu.
Wysokość poszczególnych kar i system ich nakładania
Wcześniej wskazane zachowania producenta, usługodawcy, importera i dystrybutora podlegają karze pieniężnej w wysokości do dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jednak nie większej niż 10 % obrotu osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary, ustalonego według stanu na dzień wydania decyzji.
Kary pieniężne nakładają Prezes Zarządu PFRON lub właściwy organ nadzoru rynku, w drodze decyzji.
Wysokość kar pieniężnych ustala się, uwzględniając zakres naruszenia przepisów ustawy, w tym jego wagę, liczbę produktów albo usług niespełniających wymagań dostępności i liczbę osób, na które wpływa ono negatywnie.
Kary pieniężne uiszcza się w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o nałożeniu kary pieniężnej stała się ostateczna, na rachunek bankowy Funduszu Dostępności, o którym mowa w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami.
W czym możemy pomóc Ci pomóc?
Jak widać nowe przepisy nakładają na przedsiębiorców liczne obowiązki a niezastosowanie się do nich grozi sankcjami. W Kancelarii Prawnej MDL oferujemy kompleksowe wsparcie prawne dla przedsiębiorców, których obejmują nowe wymogi.
W szczególności możemy pomóc Państwu w:
- przeprowadzeniu audyt dostępności strony internetowej / sklepu internetowego / aplikacji mobilnej / urządzenia fizycznego (realizowany wraz z ekspertem – partnerem technologicznym) wraz z raportem podsumowującym wyniki audytu
przygotowaniu listy wszystkich obowiązków wynikających z przepisów o dostępności (EAA oraz PAD) - sporządzeniu spersonalizowanego wzoru oceny (wymaganej prawnie), czy zapewnienie zgodności z wymaganiami dostępności:
a) wymaga wprowadzenia zasadniczej zmiany podstawowych właściwości usług lub stanowi nieproporcjonalne obciążenie dla przedsiębiorcy aktualizacji regulaminu świadczenia usług lub innego równoważnego dokumentu o postanowienia dotyczące dostępności wraz ze wzorem oświadczenia o dostępności oraz dostosowaniem formularzy kontaktowych i procedury skarg do przepisów dotyczących dostępności.
FAQ: dostępność produktów i usług – co musisz wiedzieć
Obowiązki dotyczą producentów, importerów, dystrybutorów oraz usługodawców oferujących objęte ustawą produkty i usługi, m.in. e-commerce, bankomaty, terminale płatnicze, aplikacje mobilne itp.
Należy m.in. zapewnić ocenę zgodności produktu/usługi, informować konsumentów o warunkach dostępności, dokumentować działania oraz prowadzić działania naprawcze na wezwanie organu nadzoru.
Po wezwaniu do naprawy – kara pieniężna maksymalnie do 10‑krotności przeciętnego wynagrodzenia (z ograniczeniem do 10% rocznego obrotu), nakładana przez organ nadzoru (PFRON lub sektorowe).
Tak – system sankcji jest progresywny: najpierw wezwanie do dostosowania, dopiero przy uporczywym naruszeniu – kara.
Nadzór sprawują: Prezes PFRON, UKE (technologia), Rzecznik Finansowy (usługi finansowe) lub inne organy rynku właściwe dla sektora.
Podsumowanie – dostępność produktów i usług
- Polski Akt o Dostępności obowiązuje od 28 czerwca 2025 r. i obejmuje wybrane produkty i usługi.
- Obowiązki dotyczą producentów, importerów, dystrybutorów i usługodawców – w tym oceny zgodności, informacji publicznej i wdrażania naprawczych działań.
- Sankcje obejmują kary administracyjne – do 10‑krotności przeciętnego wynagrodzenia, maksymalnie 10% obrotu.
- Organy nadzoru najpierw wezwanie do naprawy, potem kara – kontrolę prowadzi PFRON lub odpowiednie instytucje sektorowe.
