Jeżeli wprowadzanie na rynek UE sprzętu elektrycznego lub elektronicznego jest częścią Twojej działalności, musisz zapoznać się m.in. z przepisami dotyczącymi kompatybilności elektromagnetycznej.
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/30/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do kompatybilności elektromagnetycznej (wersja przekształcona) (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 96, str. 79 z późn. zm.) – dalej dyrektywa EMC – określa zasady, które mają chronić użytkowników przed zakłóceniami elektromagnetycznymi oraz zapewnić, że urządzenia same nie generują zaburzeń. W artykule znajdziesz informacje o tym, kogo obowiązuje dyrektywa, jakie są kluczowe wymagania i w jaki sposób uniknąć problemów prawnych przy wprowadzaniu produktów na rynek UE.
Ważne definicje związane z kompatybilnością elektromagnetyczną
Zgodnie z definicją wskazaną w art. 3 Dyrektywy EMC, kompatybilność elektromagnetyczna oznacza zdolność urządzenia do zadowalającego działania w środowisku elektromagnetycznym bez powodowania nadmiernych zaburzeń elektromagnetycznych w stosunku do innych urządzeń działających w tym środowisku.
Czym jest zatem środowisko elektromagnetyczne?
„Środowisko elektromagnetyczne” oznacza wszelkie zjawiska elektromagnetyczne możliwe do zaobserwowania w danym miejscu;
Czym są zaburzenia elektromagnetyczne?
„Zaburzenie elektromagnetyczne” oznacza jakiekolwiek zjawisko elektromagnetyczne, które może pogorszyć działanie urządzenia; zaburzeniem elektromagnetycznym może być szum elektromagnetyczny, niepożądany sygnał lub zmiana w samym ośrodku propagacji.
Od czego zacząć? Czy moje urządzenie podlega pod przepisy dotyczące kompatybilności elektromagnetycznej? Co podlega pod przepisy?
Pod dyrektywę EMC podlegają gotowe urządzenia lub ich kombinacje, udostępnione dla użytkownika końcowego, które mogą wytworzyć zaburzenia elektromagnetyczne, lub na których działanie takie zaburzenia mogą mieć wpływ, a także kombinacje urządzeń lub urządzenia, które są montowane, instalowane i których przeznaczeniem jest stałe użytkowanie w określonym miejscu.
Dyrektywa EMC nie znajduje zastosowania m.in. do urządzeń:
- wyposażenia lotniczego, gdy wyposażenie to przeznaczone jest jedynie do użytkowania w powietrzu, takiego jak np. statki powietrzne inne niż bezzałogowe statki powietrzne, a także związane z nimi silniki i śmigła,
- urządzenia, które nie są zdolne do wytwarzania lub przyczyniania się do emisji elektromagnetycznych, które wykraczają poza poziom pozwalający urządzeniom radiowym i telekomunikacyjnym oraz inny urządzeniom na działania zgodnie z ich przeznaczeniem oraz działają bez niemożliwego do zaakceptowania pogorszenia jakości pod wpływem zaburzeń elektromagnetycznych występujących zwykle podczas wykorzystywania ich zgodnie z przeznaczeniem.
Przykładowymi urządzeniami, które podlegają pod przepisy ww. Dyrektywy są: ładowarki np. do telefonu, słuchawek, komputera, drukarki, zmywarki, pralki, ekspresy do kawy, głośniki bezprzewodowe.
Na poziomie krajowym regulacje wynikające z dyrektywy zostały wprowadzone do polskiego porządku prawnego ustawą z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 568) oraz Ustawą z dnia 12 lipca 2024 r. – Prawo komunikacji elektronicznej (Dz. U. poz. 1221 z późn. zm.). Ogólne zasady nadzoru rynku dla wszystkich dyrektyw unijnych – w tym Dyrektywy LVD – zostały określone w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1020 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie nadzoru rynku i zgodności produktów, zmieniające dyrektywę 2004/42/WE oraz rozporządzenia (WE) nr 765/2008 i (UE) nr 305/2011 (Tekst mający znaczenie dla EOG). Rozporządzenie to stanowi wspólne ramy dla kontroli zgodności produktów i działań organów nadzoru rynku we wszystkich państwach członkowskich, wzmacniając tym samym skuteczność egzekwowania przepisów obowiązujących na poziomie unijnym.
Zasadnicze wymagania dyrektywy EMC
Produkty muszą być projektowane i wytwarzane w taki sposób, aby zapewnić, że:
wytwarzane zaburzenia elektromagnetyczne nie przekraczały poziomu, powyżej którego urządzenia radiowe i telekomunikacyjne lub inne urządzenia nie mogą działać zgodnie z przeznaczeniem;
poziom odporności tych urządzeń na zaburzenia elektromagnetyczne, jakich należy spodziewać się podczas użytkowania zgodnie z przeznaczeniem, pozwalał na działanie urządzenia bez niedopuszczalnego pogorszenia jakości jego użytkowania zgodnego z przeznaczeniem.
Jakie są przykładowe obowiązki producenta związane z wprowadzeniem na rynek produktów podlegających pod dyrektywę EMC?
Na producencie produktu spoczywa przede wszystkim obowiązek zaprojektowania i wytworzenia produktu zgodnie z wymaganiami wskazanymi w załączniku do dyrektywy EMC, sporządzenia dokumentacji technicznej i przeprowadzenie procedury zgodności (lub jej zlecenie), a następnie umieszczenie na produkcie wszystkim znanego oznaczenia CE. Należy zaznaczyć, że przygotowaną dokumentację producent zobowiązany jest przechowywać.
Producent opatrza produkt numerem serii lub partii, który umożliwia mu identyfikację produktu, a także umieszcza na nim swoje dane, w tym dane do kontaktu.
Producent przygotowuje instrukcję obsługi w języku łatwo zrozumiałym dla konsumentów i innych użytkowników końcowych.
Dowiedz się więcej o procesie oznakowania CE z naszego artykułu:
Jakie są przykładowe obowiązki importera związane z wprowadzeniem na rynek produktów podlegających pod dyrektywę EMC?
Importer produktu zobowiązany jest do zweryfikowania, czy producent wykonał spoczywające na nim obowiązki. W razie ich niespełnienia, produkt uznawany jest za niezgodny z przepisami dyrektywy EMC i nie może być przedmiotem obrotu gospodarczego.
Importer umieszcza na produkcie swoje dane, a także weryfikuje, czy produkt posiada instrukcję obsługi. Importer jest również odpowiedzialny za zapewnienie produktowi odpowiednich warunków przechowywania i transportu, tak aby warunki te nie wpłynęły na zgodność produktu z wymaganiami dyrektywy EMC.
Jakie są obowiązki dystrybutora związane z wprowadzeniem na rynek produktów podlegających pod dyrektywę EMC?
Dystrybutor w pierwszej kolejności weryfikuje, czy produkt posiada oznaczenie CE oraz inne wymagane dokumenty, instrukcje w odpowiednim języku. Podczas przechowywania produktów, dystrybutor zobowiązany jest do zapewnienia odpowiednich warunków przechowywania i transportu, tak aby warunki te nie wpłynęły na zgodność produktu, określoną zgodnie z wymaganiami dyrektywy EMC.
Sprzedajesz produkt pod swoją markę? Zwróć uwagę, czy nie stałeś się producentem!
Zgodnie z art. 11 dyrektywy EMC – Importera lub dystrybutora uważa się za producenta do celów niniejszej dyrektywy i w konsekwencji podlegają oni obowiązkom producenta określonym w art. 7, jeżeli wprowadzają oni aparaturę do obrotu pod własną nazwą lub znakiem towarowym lub modyfikują aparaturę już znajdującą się w obrocie w taki sposób, że może to mieć wpływ na zgodność z niniejszą dyrektywą.
A co z rozporządzeniem GPSR?
Zgodnie z motywem 8 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/988 z dnia 10 maja 2023 r. w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów, zmieniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1025/2012 i dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1828 oraz uchylające dyrektywę 2001/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywę Rady 87/357/EWG (Dz. U. UE. L. z 2023 r. Nr 135, str. 1) – niektóre inne przepisy rozporządzenia GPSR stanowią uzupełnienie unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego i w związku z tym powinny mieć zastosowanie do produktów objętych prawodawstwem harmonizacyjnym.
Przepisy rozporządzenia GPSR dotyczące obowiązków dostawców internetowych platform handlowych, obowiązków podmiotów gospodarczych w razie wypadków, prawa konsumentów do informacji i do środka ochrony prawnej, a także odzyskania produktu ze względów bezpieczeństwa powinny mieć zastosowanie do produktów objętych unijnym prawodawstwem har-monizacyjnym w zakresie, w jakim takie unijne prawodawstwo harmonizacyjne nie zawiera przepisów szczegółowych służących temu samemu celowi. Ponadto, przepisy GPSR regulujące system Safety Gate i jego funkcjonowanie powinny mieć zastosowanie do produktów objętych unijnym prawodawstwem harmonizacyjnym.
W czym możemy pomóc Ci pomóc?
- Nadzór nad procesem oznakowania CE – konsultacje w zakresie wymagań prawnych, oceny zgodności i wsparcia przy dokumentacji.
- Wdrożenie GPSR w pakiecie z dyrektywą EMC i innymi przepisami zharmonizowanymi w Twojej firmie.
Dostosowanie prowadzonej działalności do wymogów unijnych i krajowych. - Szkolenia dla zespołów odpowiedzialnych za wprowadzanie produktów na rynek UE oraz za procesy certyfikacyjne, aby zapewnić ich pełną wiedzę o wymaganiach prawnych.
FAQ:
- Co oznacza kompatybilność elektromagnetyczna?
Kompatybilność elektromagnetyczna oznacza, że urządzenie działa prawidłowo w swoim środowisku elektromagnetycznym, nie powodując nadmiernych zakłóceń w działaniu innych urządzeń. - Jakie urządzenia podlegają dyrektywie EMC?
Pod dyrektywę EMC podlegają gotowe urządzenia lub ich kombinacje dla użytkownika końcowego, które mogą wytwarzać zakłócenia elektromagnetyczne lub na które takie zakłócenia mogą wpływać. Przykłady: ładowarki, słuchawki, drukarki, zmywarki, pralki, ekspresy do kawy, głośniki bezprzewodowe. - Czy produkty EMC podlegają też GPSR?
Tak. Rozporządzenie GPSR 2023/988 uzupełnia przepisy dyrektywy EMC i innych regulacji harmonizacyjnych, np. w zakresie bezpieczeństwa produktów, praw konsumentów, obowiązków platform internetowych oraz systemu Safety Gate.
Skontaktuj się z nami, aby uzyskać fachową pomoc i wsparcie w procesie wprowadzania produktów elektrycznych do obrotu. Sprawdź, jak możemy pomóc Twojej firmie dostosować się do nowych przepisów.
