Próby “obchodzenia” systemu kaucyjnego – czy takie działanie jest z góry skazane na niepowodzenie? 

System kaucyjny, który obowiązuje w Polsce już od 1 października 2025 roku, nakłada na jednostki handlu detalicznego i hurtowego nowe obowiązki związane ze sprzedażą napojów w opakowaniach objętych kaucją. Jak można było przewidywać, nie wszyscy jednogłośnie dostosowali się do nowych wymogów, próbując elastyczniej podejść do nowych przepisów. 

Z tego artykułu dowiesz się:

• Czy polscy przedsiębiorcy podejmowali próby obejścia systemu kaucyjnego?
• Jak system kaucyjny sprawdza się w praktyce na podstawie obserwacji ostatnich dni?

Przypomnienie najważniejszych informacji 

W tym miejscu warto przypomnieć o podstawowych informacjach dotyczących systemu kaucyjnego. Są to dane liczbowe, z którymi każdy styka się już na co dzień. 

System kaucyjny w Polsce dotyczy trzech kategorii opakowań:

• butelek plastikowych (PET) o pojemności do 3 litrów,
• puszek metalowych o pojemności do 1 litra,
• butelek szklanych wielokrotnego użytku do 1,5 litra.

Wysokość kaucji jest uzależniona od rodzaju opakowania, wynosząc:

• 50 groszy dla butelek plastikowych i puszek,
• 1 zł w przypadku butelek szklanych wielokrotnego użytku.

Nagłówek H2: System kaucyjny a praktyka 

Obserwacja działań podejmowanych przez polskich przedsiębiorców pozwala na spostrzeżenie, że w sprytny sposób starają się oni uniknąć obowiązków płynących z systemu kaucyjnego. Najbardziej dyskutowany przykład: producent nalewa napój do opakowania o pojemności 3001 l, przekraczając granicę 3 litrów, tak aby uniknąć objęcia opakowania kaucją. Innym przykładem są sklepy, dla których sprzedaż napojów nie była istotnym źródłem zarobku, a obowiązki wynikające z systemu kaucyjnego byłyby w ich ocenie niewspółmierne do korzyści. Jeszcze inny kierunek obejścia to zaklasyfikowanie swojego produktu tak, by formalnie nie był „napojem objętym systemem”. Konsumenci zauważają z kolei brak butelek czy puszek objętych systemem kaucyjnym, co uniemożliwia zwrot zakupionych po 1 października opakowań. Wynika to z faktu, że sklepy odpowiednio wcześniej zaopatrzyły się w większe ilości towaru. 

Zagrożenie jest realne

Art. 56 – 58 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi przewidują administracyjne kary pieniężne dla przedsiębiorców, którzy nie przestrzegają obowiązków wynikających z systemu kaucyjnego, a w szczególności za nieprawidłowe oznakowanie opakowań, brak zawarcia umów z podmiotem reprezentującym, niewłaściwe prowadzenie ewidencji lub nieprzekazywanie wymaganych danych. W zależności od rodzaju naruszenia, kary te mogą wynosić od 10 000 zł do nawet 1 000 000 zł, a w niektórych przypadkach skutkować cofnięciem zezwolenia na prowadzenie systemu (art. 40k). 

Przedsiębiorcy powinni konsultować wszelkie pomysły związane z “innowacjami” z profesjonalnym prawnikiem, który skonfrontuje je ze stanem prawnym i oceni, czy podejmowane działania będą zgodne z prawem lub zasugeruje alternatywy. 

O zasadach systemu kaucyjnego przeczytasz tutaj: https://mdl-kancelariaprawna.pl/porady-prawne/na-czym-bedzie-polegal-system-kaucyjny-w-polsce-poznaj-najwazniejsze-informacje/

Podsumowanie, czyli jakie wnioski można wysnuć z początków systemu kaucyjnego w Polsce?

System kaucyjny to jedno z najważniejszych narzędzi proekologicznych ostatnich lat, mające na celu realne ograniczenie ilości odpadów trafiających na wysypiska. Jednak już teraz, po niespełna miesiącu funkcjonowania tych przepisów w praktyce widać, że część przedsiębiorców poszukuje sposobów, by obejść nowe przepisy:  czy to poprzez manipulowanie pojemnością opakowań, zmianę klasyfikacji produktów, czy też opóźnianie wdrożenia systemu. Takie działania mogą wprawdzie przynieść krótkoterminowe oszczędności, ale w dłuższej perspektywie niosą poważne ryzyka prawne, finansowe i wizerunkowe. Warto pamiętać, że system jest w Polsce nowy, z tego względu nie ma wokół niego obszernych zasobów takich jak ugruntowana doktryna czy orzecznictwo krajowe. Warto podkreślić, że przestrzeganie zasad systemu kaucyjnego i przejrzyste dostosowanie procesów produkcyjnych oraz logistycznych to najlepsza forma zabezpieczenia interesów przedsiębiorcy, któremu zależy na wydajnym i efektywnym prowadzeniu biznesu. Odpowiednie doradztwo prawne na etapie przygotowania do wdrożenia systemu a także monitorowania go w praktyce pozwala uniknąć nie tylko sankcji, ale też potencjalnych czasochłonnych i kosztownych skutków prawnych. 

Umowa z operatorem? To nic strasznego, dowiedz się więcej już teraz: https://mdl-kancelariaprawna.pl/porady-prawne/system-kaucyjny-a-umowa-z-operatorem-w-2025-roku-poradnik-dla-przedsiebiorcy/

W czym możemy pomóc Ci pomóc?

• Wesprzemy Cię w formalnościach związanych z systemem kaucyjnym w Polsce w 2025 roku.
• Doradzimy, jak powinna wyglądać umowa z operatorem.
• Pomożemy Ci w zrozumieniu Twoich obowiązków wynikających z systemu kaucyjnego. 

FAQ

1. Czym jest system kaucyjny?

System kaucyjny to metoda radzenia sobie z nieefektywnym recyklingiem odpadów. Polega na nałożeniu kaucji na opakowania, którą będzie trzeba uiścić podczas dokonywania zakupu. W Polsce obowiązuje od 1 października 2025 roku.

2. Czy istnieją wyroki i komentarze prawne odnoszące się do systemu kaucyjnego?

System kaucyjny w Polsce obowiązuje od 1 października więc nie są dostępne liczne wyroki ani głosy doktryny na temat praktycznego stosowania przepisów. Przedsiębiorcy powinni zwracać uwagę na postępowanie zgodne z prawem i dbać o jak najlepsze stosowanie się do ustawy. 

Masz pytania dotyczące systemu kaucyjnego? Chcesz skonsultować ryzyka związane ze złożeniem wniosku? Skontaktuj się z nami już teraz!