Czym jest rozporządzenie EUDR i jakie obowiązki nakłada na przedsiębiorców?

stan prawny czerwiec 2026 r.

Unijne przepisy o wylesianiu (w skrócie EUDR) to ważny temat dla wielu polskich firm. Mają one na celu ochronę lasów na świecie, ale dla przedsiębiorców oznaczają po prostu nowe obowiązki dokumentacyjne i papierkową robotę. Choć dla większości firm zaczną one w pełni obowiązywać dopiero pod koniec 2026 roku, już teraz duże sieci handlowe pytają swoich dostawców o przygotowanie. O co dokładnie chodzi i jak to wpłynie na Twój biznes? Wyjaśniamy to w najprostszy możliwy sposób.

Z tego artykułu dowiesz się:

• Czym w ogóle jest EUDR i kogo dokładnie dotyczy?
• Co to jest polska ustawa UC101 i kto będzie nas kontrolował?
• Jak nowe prawo wygląda w praktyce na przykładzie branży meblarskiej?
• Co grozi Twojej firmie za brak odpowiednich dokumentów?

EUDR i polska ustawa UC101 – tłumaczmy na ludzki język

Mówiąc najprościej, EUDR to unijny zakaz sprzedawania towarów, przez które wycina się lasy. Prawo to dotyczy siedmiu głównych surowców: drewna, kakao, kawy, soi, oleju palmowego, kauczuku i bydła. Dotyczy to również wszystkiego, co z nich powstaje np. papieru, mebli, czekolady czy opon. 

W Polsce te zasady wprowadzi w życie specjalna ustawa, oznaczona skrótem UC101. Wskazuje ona urzędy, które będą sprawdzać firmy. W zależności od tego, czym handlujesz, może to być Inspekcja Ochrony Środowiska (np. przy drewnie), weterynaria (przy bydle) albo inspekcja rolnicza (przy kawie czy soi).

Najważniejsza nowość? Jeśli będziesz chciał wwieźć lub wywieźć taki towar, będziesz musiał podać specjalny numer referencyjny ze swojego oświadczenia (tzw. oświadczenie DDS). Bez tego numeru urząd celny po prostu nie przepuści Twoich produktów i utkną one na granicy.

Kary za zignorowanie tych przepisów mogą zaboleć. Urzędnicy mogą nie tylko zablokować i wycofać z rynku Twój towar, ale też nałożyć karę wynoszącą od 4% do nawet 10% rocznego obrotu Twojej firmy.

Przeanalizujmy to na przypadku: Jak to działa u producenta mebli?

Zobaczmy, jak te przepisy działają w praktyce. Branża meblarska to świetny przykład, bo tu nowe wymogi EUDR krzyżują się z wymogami bezpieczeństwa produktów (rozporządzenie GPSR, które już obowiązuje). Z punktu widzenia prawa, wszystko zależy od tego, skąd bierzesz swoje materiały.

Sytuacja 1: Kupujesz materiały w Polsce lub w Unii.

Kupujesz gotowe płyty meblowe czy drewniane kołki od polskiego dostawcy? Przepisy traktują Cię łagodniej, jako tzw. „podmiot na dalszym etapie”. Nie musisz na własną rękę sprawdzać, z jakiego lasu pochodzi drewno. Musisz jednak poprosić swojego dostawcę o wspomniany wcześniej numer oświadczenia, zapisać go i przekazać dalej, na przykład sklepowi budowlanemu, któremu sprzedajesz swoje meble.

Sytuacja 2: Sprowadzasz drewno spoza Unii (np. z Ukrainy).

Tutaj sprawa robi się poważna. W świetle prawa stajesz się głównym „Operatorem” i cała odpowiedzialność spada na Ciebie. Musisz m.in. zdobyć dokładne dane z systemu GPS pokazujące, z jakiej działki ścięto drzewa, ocenić czy wycinka była legalna i samodzielnie zgłosić to do unijnego systemu. Jeśli tego nie zrobisz, celnik zatrzyma transport. 

Duże sieci handlowe nie chcą mieć u siebie problemów, dlatego już na etapie podpisywania umów sprawdzają, czy dostawca ma papiery na legalność drewna (EUDR) i na bezpieczeństwo swoich produktów (GPSR). Brak jednego z tych dokumentów zazwyczaj oznacza przegraną walkę o kontrakt.

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o tym, jak przygotować swoją firmę na zaostrzone wymogi bezpieczeństwa produktów (GPSR), zajrzyj do naszego wcześniejszego wpisu. Sprawdź artykuł „Czy Twój e-commerce i biznes są gotowe na GPSR?”, w którym szczegółowo wyjaśniamy ten temat. Link do artykułu:

Czy Twój e-commerce i biznes są gotowe na GPSR? 

W czym możemy Ci pomóc?

Zrozumienie tych wszystkich wymogów i wprowadzanie ich w firmie może przyprawić o zawrót głowy. Zamiast zgadywać, czy robisz to dobrze, oddaj temat w ręce specjalistów, a sam skup się na rozwoju biznesu.

W ramach współpracy z naszą Kancelarią:

• Sprawdzimy Twoją sytuację – jasno powiemy Ci, w której grupie podmiotów jesteś i co dokładnie musisz robić (a czego nie).
• Zabezpieczymy Twoje umowy – dodamy do kontraktów z Twoimi dostawcami odpowiednie zapisy, by to oni płacili za ewentualne błędy i braki w dokumentach, a nie Ty.
• Ochronimy Twoje tajemnice handlowe – upewnimy się, że przy przekazywaniu danych do sklepów i partnerów nie zdradzisz im wrażliwych dla Twojego biznesu informacji.

FAQ

1. Od kiedy to wszystko będzie obowiązywać? Dla dużych i średnich przedsiębiorstw kary i obowiązki wejdą w życie 30 grudnia 2026 r., a dla małych i mikroprzedsiębiorstw 30 czerwca 2027 r.
2. Kupuję drewno i kartony tylko w Polsce. Czy ten problem mnie dotyczy? Niestety tak. Nawet jeśli kupujesz i sprzedajesz tylko w Polsce, musisz prosić swoich dostawców o udostępnienie specjalnych numerów referencyjnych i zbierać je w swojej dokumentacji.
3. Czym grozi brak tych dokumentów? Po pierwsze, Twój towar może utknąć na odprawie celnej. Po drugie, sieci handlowe i partnerzy biznesowi mogą odmówić współpracy z firmą, która nie dba o formalności. Po trzecie, urząd może nałożyć kary pieniężne (od 4% do nawet 10% obrotu).
4. Czy jeśli sprzedaję produkty (np. drewniane akcesoria) w modelu dropshippingu, to obowiązki EUDR również mnie dotyczą?  Tak. Podobnie jak w przypadku unijnych przepisów o bezpieczeństwie produktów, model dropshippingu nie zwalnia z odpowiedzialności. Jesteś ważnym ogniwem w łańcuchu dostaw. Nawet jeśli fizycznie nie magazynujesz towaru, to Ty zawierasz umowę sprzedaży z klientem. Musisz więc upewnić się, że Twój dostawca wywiązał się z rozporządzenia EUDR i przekazał Ci odpowiednie numery referencyjne oświadczeń DDS, aby uniknąć problemów.
5. Kiedy w świetle przepisów o wylesianiu staję się „Operatorem”?  Zostajesz głównym Operatorem, gdy jako pierwsza firma wprowadzasz towar na unijny rynek, na przykład samodzielnie sprowadzając drewno spoza UE. Oznacza to, że musisz zdobyć dokładne dane geolokalizacyjne i samodzielnie zgłosić oświadczenie DDS przed odprawą celną. Jeśli jednak kupujesz towar od dostawcy w UE, jesteś traktowany jako podmiot na dalszym etapie i Twoim obowiązkiem jest jedynie gromadzenie dokumentacji w swoim łańcuchu dostaw.
6. Co zrobić, gdy platforma sprzedażowa zablokuje moją ofertę lub urząd zatrzyma towar?  Kancelaria MDL zapewnia natychmiastowe wsparcie kryzysowe dla przedsiębiorców. Jeśli Twój produkt utknie na granicy z powodu braków w dokumentacji EUDR lub konto na marketplace (np. Allegro, Amazon) zostanie zablokowane, bierzemy sprawy w swoje ręce. Pomagamy przygotować merytoryczne wyjaśnienia, reprezentujemy Cię przed urzędami (np. Inspekcją Ochrony Środowiska działającą na mocy ustawy UC101) i pomagamy bezpiecznie przejść przez procedury, minimalizując Twoje straty finansowe i wizerunkowe.

Przepisy unijne stają się coraz trudniejsze do samodzielnego ogarnięcia, a konsekwencje błędów coraz droższe. Nie czekaj, aż towar utknie na granicy lub kontrahent zerwie umowę. Wypełnij poniższy formularz i umów się z nami na niezobowiązującą rozmowę. Sprawdzimy, czy Twój biznes jest bezpieczny.