Wielu przedsiębiorców zamiera słysząc słowo “kontrola”. Warto pamiętać jednak, że odpowiednie prowadzenie działalności na co dzień i znajomość obowiązujących przepisów pomoże zaoszczędzić wiele niepotrzebnego stresu.
W tym poradniku przedstawimy, na co należy zwrócić uwagę, aby być jak najlepiej przygotowanym na kontrolę Sanepidu.
Kontrola PIP nie musi być straszna. Dowiedz się, jak należy się przygotować, aby uniknąć problemów:
Informacje ogólne o kontroli Sanepidu
Jak powszechnie wiadomo, Państwowa Inspekcja Sanitarna, potocznie zwana Sanepidem, sprawuje w Polsce nadzór nad przestrzeganiem przepisów dotyczących higieny i bezpieczeństwa sanitarnego. Kontrole mogą dotyczyć między innymi:
– lokali gastronomicznych,
– zakładów produkujących kosmetyki i żywność,
– szkół,
– gabinetów kosmetologicznych.
Można dostrzec punkt wspólny wymienionych powyżej rodzajów działalności – są one związane z bezpieczeństwem ludzi, a niedopatrzenia czy zaniedbania mogłyby doprowadzić do poważnych problemów, takich jak zatrucia pokarmowe, infekcje, a nawet poważniejsze powikłania. Spożywana żywność czy zabiegi lub produkty mające styczność z ludzkim organizmem mogą wywoływać liczne działania niepożądane, stąd dbałość o ich należyty standard jest kluczowa.
Jakie przepisy regulują kontrole?
Kontrola Sanepidu musi odbywać się w oparciu o przepisy obowiązującego prawa. Ustawa z dnia 6 marca 2018 roku Prawo przedsiębiorców określa ogólne ramy prawne kontroli, z kolei ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej odnosi się jako lex specialis bezpośrednio do działań podejmowanych przez Sanepid.
Co należy podkreślić – organ może działać tylko w oparciu o konkretne podstawy prawne. Tu nie ma miejsca na domysły czy domniemanie kompetencji.
Zapoznaj się z artykułem na temat kontroli Sanepidu i znaj swoje prawa:
Przebieg kontroli – krok po kroku
- Kontrole planowe – zgodnie z art. 48 ustawy Prawo przedsiębiorców, kontrole przeprowadza się w terminie od 7 do 30 dni od doręczenia przedsiębiorcy zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli.
- Przed rozpoczęciem czynności służbowych inspektor powinien wylegitymować się legitymacją służbową oraz upoważnieniem do przeprowadzenia kontroli.
- Podczas kontroli Sanepidu możesz zostać poproszony o okazanie dokumentów takich jak:
– orzeczenia lekarskie do celów sanitarno-epidemiologicznych osób wykonujących pracę w Twoim biznesie,
– dokumentację potwierdzającą przeprowadzenie szkoleń pracowników z zakresu higieny,
– w przypadku lokali gastronomicznych mogą być to dokumenty wynikające z procedur HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Points), takie jak: rejestry temperatur lodówek i zamrażarek, rejestr mycia i dezynfekcji sprzętu,
– w przypadku kontroli w obszarze gabinetów kosmetologicznych dodatkowo mogą to być pisemne procedury dotyczące sterylizacji i dezynfekcji narzędzi, karty kontroli cykli sterylizacji w autoklawach.
- Inspektor podczas kontroli sprawdza także m.in.:
– stan pomieszczeń,
– warunki sanitarne w nich panujące,
– higienę w lokalu,
– wymagane przepisami prawa dokumenty.
- Inspektor może sporządzić dokumentację fotograficzną czy też pobrać próbki, co wynika wprost z art. 25 ustawy o państwowej inspekcji sanitarnej. Jako przedsiębiorca nie powinieneś tego w żaden sposób utrudniać.
- Podczas kontroli Inspektor sporządza protokół kontroli.
- Po kontroli możesz zgłosić swoje uwagi do protokołu. Jeśli uważasz, że pewne fakty wyglądały inaczej niż w protokoly zostało to opisane – lepiej mieć to udokumentowane już w protokole, stąd zasadność składania zatrzeżeń. Ułatwi to ewentualne dowodzenie swoich racji.
Kontrole mogą być też niezapowiedziane. Ma to jednak miejsce w szczególnie określonych przypadkach, gdy przykładowo zachodzi podejrzenie występowania nieprawidłowości, o czym organ zostanie zawiadomiony.
Jaki może być rezultat kontroli?
Art. 27 ustawy o państwowej inspekcji sanitarnej
- W razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień.
- Jeżeli naruszenie wymagań, o których mowa w ust. 1, spowodowało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, państwowy inspektor sanitarny nakazuje unieruchomienie zakładu pracy lub jego części (stanowiska pracy, maszyny lub innego urządzenia), zamknięcie obiektu użyteczności publicznej, wyłączenie z eksploatacji środka transportu, wycofanie z obrotu środka spożywczego, materiału i wyrobu przeznaczonego do kontaktu z żywnością, produktu kosmetycznego lub innego wyrobu mogącego mieć wpływ na zdrowie ludzi albo podjęcie lub zaprzestanie innych działań; decyzje w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu.
Warto zaznaczyć, że zgodnie z art. 29a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, uzyskane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w trakcie kontroli informacje, dokumenty i inne dane zawierające tajemnicę prawnie chronioną kontrolowanego nie mogą być przekazywane innym organom ani ujawniane, jeżeli nie jest to konieczne ze względu na ochronę życia lub zdrowia człowieka, z wyłączeniem żądania sądu lub prokuratora w związku z toczącym się postępowaniem. Ta informacja jest z pewnością istotna dla przedsiębiorców, u których toczy się kontrola.
Ile trwa kontrola?
Artykuł 55 Ustawy Prawo przedsiębiorców określa ramy czasowe dla kontroli, w zależności od charakterystyki przedsiębiorcy.
Co należy jasno podkreślić – jest to maksymalny czas trwania wszystkich kontroli w roku kalendarzowym u danego przedsiębiorcy.
mikroprzedsiębiorcy – 12 dni roboczych;
mali przedsiębiorcy – 18 dni roboczych
średni przedsiębiorcy – 24 dni roboczych;
pozostali przedsiębiorcy – 48 dni roboczych.
Przedsiębiorco – czy przysługuje Ci odwołanie?
Jeśli została wydana decyzja administracyjna to odpowiedź jest prosta – tak. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny jest organem administracji publicznej I instancji. Prawo administracyjne przewiduje mechanizmy weryfikacji decyzji wydawanych przez organ albo poprzez przekazanie sprawy do wyższej instancji, albo wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W klasycznej ścieżce odwoławczej bazującej na kodeksie postępowania administracyjnego, odwołanie od decyzji wnosi się w terminie 14 dni od doręczenia stronie, za pośrednictwem organu, który decyzję wydał. Jeżeli decyzji nie został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, to odwołanie wstrzymuje wykonalność. W wyjątkowych przypadkach organ drugoinstancyjny może wstrzymać natychmiastową wykonalność. Z kolei po wyczerpaniu środków zaskarżenia strona może wnieść skargę do sądu administracyjnego. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Skargę składa się w terminie 30 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia w sprawie.
Istnieje też procedura szczególna.
Do decyzji, nakładających obowiązek:
podjęcia określonych czynności zapobiegawczych lub kontrolnych oraz żądać od nich informacji w tym zakresie,
dystrybucji:
– produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobów medycznych – w stosunku do hurtowni farmaceutycznych,
– środków ochrony osobistej – w stosunku do producentów, dystrybutorów lub importerów,
– produktów biobójczych – w stosunku do podmiotu odpowiedzialnego lub posiadacza pozwolenia albo zezwolenia na handel równoległy, lub wytwórcy produktu biobójczego,
współdziałania z innymi organami administracji publicznej oraz organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej – w przypadku kierowania decyzji do podmiotów innych niż te organy,
stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego z zastrzeżeniem, że
podlegają one natychmiastowemu wykonaniu z chwilą ich doręczenia, ustnego wydania lub ogłoszenia;
2) nie wymagają uzasadnienia;
3) mogą być w nagłych przypadkach wydawane ustnie, a następnie niezwłocznie potwierdzane na piśmie;
4) odwołanie wnosi się w terminie 2 dni roboczych od dnia doręczenia, ogłoszenia lub potwierdzenia na piśmie decyzji wydanej ustnie;
5) wniesione odwołanie podlega przekazaniu organowi odwoławczemu w terminie 1 dnia roboczego, a rozpatrzeniu – w terminie 5 dni roboczych od dnia doręczenia mu odwołania.
Dowiedz się więcej o dostępności cyfrowej. 28 czerwca już się zbliża:
Podsumowanie – o tym musisz pamiętać
Podsumowując – kontrole wcale nie muszą być straszne. Pamiętaj, że ich celem jest dbałość o utrzymywanie standardów i funkcjonowania działalności gospodarczych w zgodzie z literą prawa. Choć niektóre elementy kontroli mogą być uciążliwe, odpowiednie przygotowanie i wsparcie doświadczonego prawnika z pewnością będą pomocne. Właściwa organizacja pracy, dbałość o kwestie formalne i znajomość prawa z pewnością pomogą Ci przejść gładko przez każdą kontrolę Sanepidu.
W czym możemy Ci pomóc?
- Wesprzemy Cię w rzetelnym prowadzeniu i kompletowaniu dokumentacji na kontrole.
- Wskażemy, jakie przepisy prawa Cię dotyczą i co z nich w praktyce wynika.
- Weźmiemy udział jako Twój pełnomocnik w toczącej się kontroli.
- Napiszemy odwołanie od niekorzystnej dla Ciebie decyzji organu.
- Przeprowadzimy audyt prawny Twojego biznesu.
- Odpowiemy na nurtujące Cię pytania.
Potrzebujesz wsparcia z zakresu kontroli organów w Twoim biznesie? Skontaktuj się z nami już dziś, korzystając z poniższego formularza kontaktowego.
