System kaucyjny, który obowiązywał będzie w Polsce od 1 października 2025 roku, nakłada na jednostki handlu detalicznego i hurtowego nowe obowiązki związane ze sprzedażą napojów w opakowaniach objętych kaucją. Podstawą uczestnictwa w tym systemie jest zawarcie umowy z podmiotem reprezentującym, czyli operatorem systemu kaucyjnego. Jest to dokument niezwykle istotny.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Czym jest system kaucyjny?
- Czego dotyczy umowa z operatorem?
- Na co musisz zwrócić uwagę w takiej umowie?
System kaucyjny w pigułce
System kaucyjny polega na nałożeniu kaucji na opakowania, którą będzie trzeba uiścić podczas dokonywania zakupu. Kaucja jest zwrotna, co oznacza, że zwrot opakowań będzie bardziej efektywny, a ekologiczne działania będą lepiej promowane. Zwrotu nie trzeba dokonywać w konkretnym sklepie, w którym napój zakupiono.
System kaucyjny w Polsce dotyczy trzech kategorii opakowań:
– butelek plastikowych (PET) o pojemności do 3 litrów,
– puszek metalowych o pojemności do 1 litra,
– butelek szklanych wielokrotnego użytku do 1,5 litra.
Wysokość kaucji jest uzależniona od rodzaju opakowania, wynosząc:
– 50 groszy dla butelek plastikowych i puszek,
– 1 zł w przypadku butelek szklanych wielokrotnego użytku.
W 2025 roku nie zapominaj o ochronie sygnalistów: https://mdl-kancelariaprawna.pl/porady-prawne/ochrona-sygnalistow-w-2025-to-temat-o-ktorym-musisz-pamietac/
Umowa z operatorem i jej cechy
Zgodnie z brzmieniem art. 44 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego:
– o powierzchni sprzedaży do 200 m² ma obowiązek uczestniczyć w systemie kaucyjnym co najmniej w zakresie pobierania kaucji, a umowę musi zawrzeć z co najmniej jednym podmiotem reprezentującym, który się do niego zgłosi,
– o powierzchni sprzedaży powyżej 200 m² ma obowiązek uczestniczyć w systemie w szerszym zakresie, tj. pobierania i zwracania kaucji oraz zbierania pustych opakowań i odpadów opakowaniowych. W tym przypadku przedsiębiorca musi podpisać umowę z każdym podmiotem reprezentującym, który się do niego zgłosi.
Jak można dostrzec, jest to obowiązek, a nie tylko alternatywa. Jeśli prowadzisz sklep spełniający kryteria, musisz mieć zawartą taką umowę.
Co reguluje umowa z operatorem?
Umowa z operatorem systemu kaucyjnego powinna w szczególności określać:
– zasady rozliczania kaucji,
– zasady zbierania i przekazywania opakowań oraz odpadów opakowaniowych powstałych z opakowań.
Dodatkowo przedsiębiorca i operator mają obowiązek przechowywać zawarte umowy przez 5 lat od dnia zakończenia okresu ich obowiązywania.
Umowa kształtuje też, na gruncie prawa cywilnego, wzajemne relacje między jednostką handlową a podmiotem reprezentującym.
Do kluczowych obowiązków przedsiębiorców należy:
– prowadzenie ewidencji sprzedaży napojów objętych kaucją oraz zwróconych opakowań i kaucji,
– zapewnienie miejsca i infrastruktury do przyjmowania zwrotów (w przypadku jednostek powyżej 200 m²),
– przekazywanie opakowań i odpadów operatorowi zgodnie z ustalonym w umowie harmonogramem.
Z kolei operator systemu kaucyjnego ma obowiązek m.in.:
– odbioru opakowań i odpadów z punktów handlowych,
– rozliczania zwróconych kaucji,
– prowadzenia ewidencji i sprawozdawczości na poziomie całego systemu.
Zawierając jakąkolwiek umowę warto skonsultować jej treść z prawnikiem, aby uniknąć przykrych konsekwencji. Przedsiębiorca nie musi znać się na zawiłościach aktów prawnych, powinien jednak konsultować wszelkie wątpliwości.
Dowiedz się więcej o PPWR: https://mdl-kancelariaprawna.pl/porady-prawne/co-oznacza-dla-ciebie-ppwr-poradnik-dla-przedsiebiorcy/
Wybór operatora to decyzja strategiczna i konieczna z perspektywy biznesowej
Na rynku funkcjonować będzie kilku operatorów, każdy posiadający zezwolenie na prowadzenie systemu kaucyjnego (zgodnie z art. 40j ustawy). Przedsiębiorca prowadzący mniejszą jednostkę (do 200 m²) ma możliwość wyboru, z którym operatorem podpisze umowę. W praktyce powinien porównać warunki współpracy, oferowane wsparcie techniczne oraz logistykę odbioru opakowań. Ważne, aby warunki umowy jak najbardziej odpowiadały modelowi biznesowemu przedsiębiorcy w dłuższej perspektywie. W przypadku większych sklepów (powyżej 200 m²) wyboru nie ma, a umowy należy zawierać z każdym operatorem, który się zgłosi. Wynika to wprost z ustawy.
Więcej o systemie kaucyjnym pisaliśmy tutaj: https://mdl-kancelariaprawna.pl/porady-prawne/na-czym-bedzie-polegal-system-kaucyjny-w-polsce-poznaj-najwazniejsze-informacje/
Podsumowanie
Umowy z operatorami systemu kaucyjnego stanowią fundament prawidłowego funkcjonowania tego systemu, co wynika z brzmienia ustawy. Ich treść wpływa bezpośrednio nie tylko na rozliczenia finansowe z tytułu kaucji, ale także na obowiązki organizacyjne i techniczne sklepów. Należy pamiętać, że przepisy przewidują rygor nieważności dla umów niezawartych w odpowiedniej formie. Dlatego każdy przedsiębiorca, który sprzedaje napoje w opakowaniach objętych systemem kaucyjnym, powinien z odpowiednim wyprzedzeniem przygotować się do negocjacji i zawarcia takich umów, chociażby konsultując się z prawnikiem. Poza tym należy pamiętać, że dobra umowa ochroni Cię w trudnych czasach, a zła umowa wygeneruje dodatkowe komplikacje.
W czym możemy pomóc Ci pomóc?
- Wesprzemy Cię w obowiązkach prawnych związanych z nowym systemem kaucyjnym.
- Doradzimy przy zawieraniu umów z operatorami.
FAQ
Czym jest system kaucyjny?
System kaucyjny to metoda radzenia sobie z nieefektywnym recyklingiem odpadów.
Polega na nałożeniu kaucji na opakowania, którą będzie trzeba uiścić podczas dokonywania zakupu. W Polsce obowiązuje od 1 października 2025 roku.
Czym jest umowa z operatorem?
Jest to umowa, którą musisz zawrzeć zgodnie z brzmieniem ustawy, aby w pełni realizować postanowienia systemu kaucyjnego.
O czym musisz pamiętać od 1 października?
Pamiętaj, że system kaucyjny obowiązuje, a wraz z nim nałożone zostały na Ciebie nowe obowiązki.
Skontaktuj się z nami za pomocą poniższego formularza kontaktowego.
