Czy komunikat Ministra Zdrowia stanowi źródło prawa w rozumieniu Konstytucji?
Komunikat Ministra Zdrowia nie zmienił przepisów, lecz jednoznacznie potwierdził obowiązujące zasady. Zabiegi ingerujące w integralność tkanek, w szczególności procedury iniekcyjne, stanowią świadczenia zdrowotne i mogą być wykonywane wyłącznie przez osoby posiadające prawo wykonywania zawodu medycznego. Opublikowany 30 stycznia 2026 r. komunikat Ministra Zdrowia (RKLU.81223.2.2026.BB) miał na celu jedynie podkreślenie obowiązujących regulacji prawnych dotyczących uprawnień do wykonywania procedur medycyny estetyczno-naprawczej.
Procedury medycyny estetyczno-naprawczej jako świadczenia zdrowotne
Procedury medycyny estetyczno-naprawczej w Polsce są formalnie uznawane za świadczenia zdrowotne, a ich wykonywanie podlega ścisłej regulacji prawnej.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 156), świadczenia zdrowotne to działania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich wykonywania.
Z kolei art. 17 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2026 r. poz. 37) wskazuje, że wykonywanie procedur medycznych, w tym zabiegów estetyczno-naprawczych, jest dopuszczalne wyłącznie przez osoby posiadające prawo wykonywania zawodu na czas nieokreślony oraz odpowiednie certyfikaty.
Uprawnienia osób wykonujących zabiegi tzw. medycyny estetycznej
Minister Zdrowia w Komunikacie z 23 stycznia 2026 roku wskazał, że uprawnienia do wykonywania procedur medycyny estetyczno-naprawczej posiadają wyłącznie lekarze specjaliści dermatologii i wenerologii oraz chirurgii plastycznej, a także inni lekarze i dentyści, posiadający prawo wykonywania zawodu na czas nieokreślony, którzy odbyli dodatkowe szkolenia i uzyskali certyfikaty w zakresie wykonywania procedur medycyny estetyczno-naprawczej.
Na stronie Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego (CMKP), pod adresem: https://www.cmkp.edu.pl/ksztalcenie/podyplomowe/lekarze-i-lekarze-dentysci/umiejetnosci-zawodowe-lekarzy-i-lekarzy-dentystow wskazano towarzystwa naukowe oraz państwowe instytuty badawcze uprawnione do wydawania certyfikatów umiejętności zawodowych dla lekarzy i lekarzy dentystów, w tym certyfikatów potwierdzających kwalifikacje w zakresie medycyny estetyczno-naprawczej.
Wykonywanie takich zabiegów związane jest z koniecznością przeprowadzenia tzw. wywiadu lekarskiego przez rozpoczęciem zabiegu, wykonania pełnej diagnostyki, dokonania oceny zagrożeń związanych z zastosowaniem leków i innych substancji podawanych w formie iniekcyjnej, wykluczeniem przeciwwskazań, prowadzeniem dokumentacji medycznej, właściwego postępowania z odpadami medycznymi i posiadaniem uprawnień i umiejętności do wdrożenia leczenia skutków ewentualnych powikłań.
Odpowiednie kwalifikacje posiada:
- Lekarz – wykonywanie zawodu lekarza polega na udzielaniu przez osobę posiadającą wymagane kwalifikacje, potwierdzone odpowiednimi dokumentami, świadczeń zdrowotnych, w szczególności: badaniu stanu zdrowia, rozpoznawaniu chorób i zapobieganiu im, leczeniu i rehabilitacji chorych, udzielaniu porad lekarskich, a także wydawaniu opinii i orzeczeń lekarskich.
- Lekarz dentysta – Wykonywanie zawodu lekarza dentysty polega na udzielaniu przez osobę posiadającą wymagane kwalifikacje, potwierdzone odpowiednimi dokumentami, świadczeń określonych w zakresie kompetencji lekarza – w zakresie chorób zębów, jamy ustnej, części twarzowej czaszki oraz okolic przyległych.
- Pielęgniarka – wyłącznie w granicach określonych w ustawie z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 15).
Zgodnie z art. 4 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej, wykonywanie zawodu pielęgniarki polega na udzielaniu świadczeń zdrowotnych, w szczególności na:
1) rozpoznawaniu warunków i potrzeb zdrowotnych pacjenta;
2) rozpoznawaniu problemów pielęgnacyjnych pacjenta;
3) planowaniu i sprawowaniu opieki pielęgnacyjnej nad pacjentem;
4) samodzielnym udzielaniu w określonym zakresie świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych oraz medycznych czynności ratunkowych;
5) realizacji zleceń lekarskich w procesie diagnostyki, leczenia i rehabilitacji;
Na podstawie delegacji ustawowej, w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 8 marca 2017 roku (Poz. 497) w sprawie rodzaju i zakresu świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych udzielanych przez pielęgniarkę albo położną samodzielnie bez zlecenia lekarskiego, wskazane zostały świadczenia możliwe do samodzielnego wykonania przez pielęgniarkę. Są to:
- Świadczenia zapobiegawcze, obejmujące psychoedukację i edukację pacjentów wskazanych w rozporządzeniu,
- Świadczenia diagnostyczne, obejmujące wykonywanie badań fizykalnych, standardowego EKG, gazometrii z krwi tętniczej poprzez igłę kaniulę uprzednio założoną przez lekarza, ocena i monitorowanie poziomu znieczulenia pacjenta, pobieranie materiału do badań diagnostycznych – w wypadkach określonych w rozporządzeniu,
- Świadczenia lecznicze, obejmujące dobór sposobów leczenia ran, modyfikacje dawki leków przeciwbólowych, przygotowanie pacjenta do dializoterapii, wykonanie intubacji dotchawiczej oraz podawanie produktów krwiopochodnych – w wypadkach określonych w rozporządzeniu,
- Świadczenia rehabilitacyjne dla pacjentów z zaburzeniami psychicznymi.
§4, §5 i §6 wyżej wskazanego rozporządzenia stanowią dalsze wyliczenie czynności ratunkowych, do których uprawniona samodzielnie jest pielęgniarka systemu, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 141), pielęgniarka zatrudniona lub pełniąca służbę w podmiotach leczniczych – jednostkach budżetowych lub jednostkach wojskowych.
Zabiegi wchodzące w zakres medycyny estetyczno-naprawczej
Minister Zdrowia w Komunikacie wskazał konkretne zabiegi, które mieszczą się w pojęciu medycyny estetyczno-naprawczej. Są to:
a) zabiegi z użyciem toksyny botulinowej,
b) zabiegi z użyciem kwasu hialuronowego usieciowanego (wolumetria, liftingowanie, modelowanie),
c) zabiegi z użyciem kwasu polimlekowego,
d) zabiegi z użyciem hydroksyapatytu wapnia,
e) zabiegi z użyciem polikaprolaktonu,
f) mezoterapia z użyciem kwasu hialuronowego nieusieciowanego, aminokwasów, witamin, polinukleotydów, kolagenu, mikro- i makroelementów, peptydów, enzymów, koenzymu oraz leków w celu leczenia, odbudowy, rewitalizacji, profilaktyki przeciwstarzeniowej,
g) zabiegi z użyciem osocza bogatopłytkowego i fibryny,
h) urządzenia medyczne stosowane w medycynie estetyczno-naprawczej oparte na różnych technologiach posiadające certyfikaty medyczne zgodnie z rejestracją, w tym: lasery wysokoenergetyczne (lasery frakcyjne ablacyjne i nieablacyjne, CO2, Pico- i Nanosekundowe, Tulowy, KTP, pulsacyjny barwnikowy, Nd:YAG, Q-switch, Er:YAG , Er:glas, aleksandrytowy, diodowy, Excimer), IPL (również światło szerokopasmowe), radiofrekwencja mono- i bi-polarna, ultradźwięki, HI-FU, krioterapia, plazma, elektrochirurgia, karboksyterapia, lampa LED, fala uderzeniowa,
i) peelingi medyczne średniogłębokie i głębokie oparte na dopuszczonych substancjach chemicznych,
j) wszelkie procedury iniekcyjne związane z podaniem leków: hialuronidaza, glikokortykosteroidy, fosfatydylocholina,
k) procedury związane z medycyną naprawczą: zabiegi przywracające wygląd oraz przywracające funkcję po urazach, chorobach, operacjach w tym leczenie powikłań pozabiegowych i ich skutków,
l) procedury medyczne z użyciem nici medycznych, skleroterapia, lipotransferprzeszczepianie autologicznej tkanki tłuszczowej, lipoliza iniekcyjna.
Dlaczego kosmetolog nie może wykonywać takich zabiegów?
W polskim porządku prawnym zawód kosmetologa nie jest zawodem medycznym ani zawodem regulowanym. Nie istnieje ustawa określająca zakres jego kompetencji, nie funkcjonuje prawo wykonywania zawodu kosmetologa.
Kosmetolog nie posiada ustawowych uprawnień do udzielania świadczeń zdrowotnych ani do podawania produktów leczniczych. Wykonywanie zabiegów iniekcyjnych bez wymaganych kwalifikacji może zostać zakwalifikowane jako nieuprawnione wykonywanie działalności leczniczej i skutkować odpowiedzialnością prawną.
Zachęcamy do zapoznania się z artykułem dostepnym pod adresem: https://mdl-kancelariaprawna.pl/porady-prawne/czy-komunikat-ministra-zdrowia-z-30-stycznia-2026-roku-zabronil-osobom-niewyksztalconym-medycznie-wykonywania-zabiegow-estetycznych-z-wykorzystaniem-toksyny-botulinowej-typu-a/, w którym zostały szczegółowo omówiono możliwe konsekwencje prawne związane z naruszeniem obowiązujących przepisów w zakresie wykonywania świadczeń zdrowotnych.
W czym możemy pomóc Ci pomóc?
Jeżeli prowadzisz działalność w branży beauty lub medycyny estetycznej, możemy pomóc Ci w:
- analizie modelu biznesowego pod kątem zgodności z ustawą o działalności leczniczej,
- ocenie ryzyka prawnego wykonywanych zabiegów,
- przygotowaniu regulaminów, zgód pacjenta i dokumentacji medycznej,
- przekształceniu działalności w podmiot leczniczy.
Skontaktuj się z naszą kancelarią – przeanalizujemy Twoją sytuację i wskażemy bezpieczne rozwiązania prawne.
