Dyrektywa Omnibus (Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2161), którą do polskiego porządku prawnego zaimplementowano w ustawie z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta, miała z założenia wprowadzić większą przejrzystość i uczciwość w relacjach konsument – przedsiębiorca, m.in. poprzez obowiązek informowania o najniższej cenie towaru z ostatnich 30 dni przy promocjach. Choć przepisy obowiązują w Polsce od stycznia 2023 roku, do dziś trwają dyskusje nad zakresem ich stosowania – zwłaszcza w kontekście programów lojalnościowych. Zachęcamy do zapoznania się z niniejszym artykułem, aby dowiedzieć się więcej o relacji Omnibus – programy lojalnościowe. Dyrektywy nigdy nie obowiązują bezpośrednio – każde państwo “wpisuje” je w swój porządek prawny prawny samodzielnie uchwalając stosowne ustawy, rozporządzenia i inne krajowe akty prawne. Stąd regulacje związane z dyrektywą Omnibus będą trochę inne w każdym z państw członkowskich UE.
Dowiedz się, jak legalnie kupić markę kosmetyczną w 2025 roku:
Spór na linii interpretacyjnej Komisji Europejskiej i UOKiK
Komisja Europejska, w oficjalnych wytycznych dotyczących interpretacji dyrektywy Omnibus, wskazała, że obowiązek informowania o najniższej cenie sprzed 30 dni nie ma zastosowania do programów lojalnościowych, jeśli rabat przyznawany w ich ramach jest indywidualny i wynika z bezpośredniej relacji klienta z przedsiębiorcą (na przykład uzależniony jest od historii zakupów czy poziomu uczestnictwa w danym programie). Komisja podkreśla, że nie każdy rabat stanowi „ogłoszenie obniżki ceny” w rozumieniu przepisów dyrektywy. Zwraca też uwagę na problem tak zwanej “rzekomej personalizacji”, która polega na tym, że obniżka ceny jest przedstawiana jako spersonalizowana, ale w praktyce dotyczy wszystkich konsumentów zainteresowanych zakupem.
Z kolei polski Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów prezentuje stanowisko znacznie bardziej rygorystyczne. W jego ocenie, każdy przypadek prezentowania ceny promocyjnej – także w ramach programu lojalnościowego – podlega pod obowiązki informacyjne wynikające z implementacji dyrektywy Omnibus, o ile rabat ten jest prezentowany jako „obniżka” w stosunku do ceny regularnej.
Dostępność cyfrowa – poznaj podstawowe obowiązki nałożone na przedsiębiorców w 2025 roku:
Co to oznacza w praktyce?
W dalszej części artykuły zwrócimy uwagę na praktyczne zastosowanie omawianej regulacji. Jeśli przedsiębiorca w ramach oferowanego programu lojalnościowego oferuje zniżkę na konkretny produkt, na przykład oznaczając ją: „Dla klubowiczów -20% na białą koszulę marki X”, a cena ta jest w jakikolwiek sposób publicznie komunikowania (na przykład na stronie internetowej, w aplikacji mobilnej, na banerze reklamowym), UOKiK oczekuje wskazania również:
– ceny regularnej (sprzed zastosowania promocji),
– najniższej ceny danego produktu z ostatnich 30 dni.
Obniżki w ramach programów lojalnościowych mogą przyjąć postać generalną (np. rabaty ogłaszane na stronie internetowej lub w aplikacji na określone produkty lub ich grupy, w tym „na wszystko”) lub zindywidualizowaną (np. rabat na konkretny produkt, o czym przedsiębiorca informuje uprawnionych uczestników programu lojalnościowego mailem)
Nie ma znaczenia, czy dostęp do promocji mają tylko zarejestrowani użytkownicy – jeśli obniżka ceny konkretnego produktu jest sformułowana w sposób promocyjny, publicznie dostępna i może wpływać na decyzję zakupową konsumenta, obowiązki informacyjne znajdują zastosowanie. Warto pamiętać, że konsumenci zachęcani promocjami często są kuszeni szybkim zakładaniem konta lojalnościowego przy kasie. Mogą więc w bardzo łatwy sposób skorzystać z promocji kierowanych do tak zwanych klubowiczów.
Ryzyka po stronie przedsiębiorców
Rozbieżność pomiędzy stanowiskiem Komisji Europejskiej a podejściem UOKiK rodzi dla przedsiębiorców działających w Polsce istotne ryzyka:
– Ryzyko sankcji administracyjnych – zgodnie z ustawą o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, brak transparentności w informowaniu o obniżkach może skutkować karą finansową do 10% obrotu.
– Niezgodność z praktyką unijną – polska interpretacja może być uznana za nadmiernie restrykcyjną w przypadku ewentualnych postępowań przed TSUE.
Co powinni zrobić przedsiębiorcy w 2025 roku?
Przedsiębiorcy powinni dbać należycie o zabezpieczenie swoich interesów i działanie zgodne z obowiązującym prawem. W razie jakichkolwiek wątpliwości, warto skorzystać z pomocy wykwalifikowanego prawnika. Co w szczególności warto zrobić?
- Dokonać audytu programów lojalnościowych, czyli zweryfikować, w jaki sposób są komunikowane rabaty i czy zawierają elementy „promocyjnej narracji”.
- Wprowadzić mechanizmy ewidencji cen, które zapewniają możliwość wskazania najniższej ceny z 30 dni w każdej sytuacji.
- Zastosować politykę „ostrożnościową”, która będzie zgodna z podejściem UOKiK, nawet jeśli może być bardziej rygorystyczna niż ta prezentowana przez Komisję. Działanie bardziej zachowawcze może pomóc w prowadzeniu spokojnej działalności bez zbędnych stresów wynikających z rodzących się wątpliwości.
Podsumowanie
Rozbieżność między krajowym i unijnym podejściem do interpretacji dyrektywy Omnibus w programach lojalnościowych pokazuje, jak istotne jest śledzenie nie tylko przepisów prawa, ale również stanowisk krajowych organów interpretacyjnych. Przedsiębiorcy powinni dziś działać z dużą ostrożnością – szczególnie, że UOKiK może przeprowadzać kontrole dotyczące przestrzegania obowiązków informacyjnych przy promocjach.
W przypadku wątpliwości, warto skonsultować się z prawnikiem – wdrożenie odpowiednich procedur może uchronić firmę przed dotkliwymi konsekwencjami finansowymi i wizerunkowymi.
Poznaj zalety współpracy z Kancelarią MDL:
W czym możemy pomóc Ci pomóc?
- Doradzimy Ci przy wdrażaniu prawa unijnego do Twojej działalności.
- Wdrożymy GPSR w Twojej firmie.
- Sporządzimy niezbędne opinie prawne z zakresu unijnych regulacji.
- Pomożemy Ci zbyć lub nabyć markę kosmetyczną.
- Przeprowadzimy audyt prawny Twojego biznesu.
Chcesz wiedzieć, jak poprawnie implementować unijne regulacje w swojej działalności gospodarczej? Skontaktuj się z nami już dziś, korzystając z poniższego formularza kontaktowego.
