Sztuczna inteligencja na dobre rozgościła się już w polskim biznesie. Działy marketingu tworzą grafiki w AI obsługa klienta wdraża chatboty AI, działy HR korzystają z algorytmów analizujących CV, a zarządy podejmują decyzje w oparciu o analitykę predykcyjną. Jednak czas dobrowolności i braku ram prawnych dobiega końca. Unijne Rozporządzenie w sprawie Sztucznej Inteligencji (tzw. AI Act – Rozporządzenie UE 2024/1689), opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE, weszło w życie w sierpniu 2024 roku, lecz jego przepisy są wdrażane etapami. Najważniejszy etap dla większości przedsiębiorstw następuje 2 sierpnia. Jeśli w Twojej firmie wykorzystuje się generatywną AI, automatyczne systemy kontaktowe, rozwiązania do profilowania czy narzędzia do tworzenia treści, ten termin wymaga bezpośredniego dostosowania procesów.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Co AI Act zmieni od 2 sierpnia 2026?
- Jak legalnie korzystać z AI po 2 sierpnia?
Kalendarium AI Act, czyli dlaczego 2 sierpnia jest przełomowy?
Unijny regulator rozłożył stosowanie AI Act w czasie, aby dać rynkowi czas na poprawną adaptację. W lutym 2025 r. weszły w życie zakazy stosowania praktyk o niedozwolonym ryzyku (np. scoring społeczny, nielicencjonowany scraping twarzy) oraz podstawowy obowiązek zapewnienia kompetencji w zakresie AI (tzw. AI literacy) wśród personelu. W sierpniu 2025 r. zaczęły obowiązywać przepisy dotyczące modeli AI ogólnego przeznaczenia (GPAI) oraz struktury organizacyjne i system kar. 2 sierpnia to jednak moment, w którym AI Act zaczyna być stosowany w pełnym zakresie, w tym przede wszystkim w odniesieniu do obowiązków przejrzystości (Art. 50 AI Act) oraz zasad nadzoru operacyjnego dla firm stosujących sztuczną inteligencję. Mimo że część rygorystycznych wymogów dotyczących tzw. systemów wysokiego ryzyka wbudowanych w produkty techniczne otrzymała przesunięte terminy w ramach uproszczeń unijnych, obowiązki przejrzystości, informacji i oznakowania treści wchodzą w życie bezwzględnie.
O AI Act pisaliśmy już na blogu:
Poznaj art. 50 AI Act
Artykuł 50 AI Act nakłada na firmy obowiązek poinformowania odbiorcy, gdy ma on do czynienia z technologią sztucznej inteligencji lub jej wytworami. Zmiana ta dotknie w zasadzie każdą branżę: od e-commerce aż po usługi prawnicze i medyczne.
- Chatboty i wirtualni asystenci (Zachodzi tu interakcja z człowiekiem): Jeśli Twoja firma wykorzystuje na stronie internetowej, infolinii czy komunikatorze system AI wchodzący w bezpośrednią interakcję z klientem, musisz zapewnić, że klient wie, że rozmawia ze sztuczną inteligencją. W praktyce okienko czatu musi wyraźnie informować na wstępie: „Jestem wirtualnym asystentem AI”. Wyjątkiem są sytuacje, w których z kontekstu jasno i jednoznacznie wynika, że rozmawiamy z botem.
- Oznaczanie treści syntetycznych i znakowanie wodne: Dostawcy oraz przedsiębiorcy generujący lub modyfikujący treści audio, wideo, graficzne lub tekstowe za pomocą AI muszą zapewnić, że wyniki są oznaczalne. Treści stworzone przez AI muszą posiadać oznaczenia w formacie nadającym się do odczytu maszynowego (np. metadane, cyfrowe znaki wodne / watermarking). Jeżeli publikujesz obrazy lub wideo przedstawiające realne osoby, miejsca czy wydarzenia, które zostały zmodyfikowane przez AI w sposób sugerujący autentyczność (tzw. deepfake), masz prawny obowiązek wyraźnie ujawnić, że treść została sztucznie wygenerowana lub zmanipulowana.
- Teksty informacyjne w interesie publicznym: Jeśli publikujesz teksty generowane lub edytowane przez AI, których celem jest informowanie opinii publicznej w sprawach stanowiących interes społeczny (np. artykuły branżowe, analizy rynkowe, wiadomości), obowiązkowe jest umieszczenie adnotacji o wykorzystaniu AI – chyba że tekst przeszedł pełną, znaczącą korektę i kontrolę redakcyjną dokonaną przez człowieka.
- Systemy rozpoznawania emocji i kategoryzacji biometrycznej: Stosowanie systemów rozpoznawania emocji w miejscu pracy i edukacji jest zasadniczo zakazane. W dozwolonych przypadkach komercyjnych (takich jak np. badania marketingowe) stosowanie takich systemów wymaga uprzedniego poinformowania osób fizycznych o tym fakcie.
Z tekstem AI Act zapoznasz się tutaj: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=OJ:L_202401689
Praktyczna checklista dla przedsiębiorców
Nie musisz przebudowywać całej firmy w jeden dzień, ale warto podjąć konkretne i adekwatne kroki.
1. Przeprowadź audyt systemów AI w firmie: Zidentyfikuj wszystkie narzędzia wykorzystywane w organizacji. Sprawdź, z jakich darmowych generatorów tekstu czy obrazów korzystają pracownicy w działach marketingu, sprzedaży czy obsługi.
2. Zaktualizuj komunikację z klientem i interfejsy: Dodaj jasne komunikaty przy chatbotach. Dostosuj stopki i opisy w internecie, jeśli publikujesz materiały grafik/audio/wideo wygenerowane przez AI.
3. Przejrzyj umowy z dostawcami technologii: Upewnij się, że dostawcy oprogramowania gwarantują zgodność z AI Act oraz dostarczają narzędzia do spełniania wymogów przejrzystości.
4. Edukuj personel i wprowadź wewnętrzną Politykę AI: Pracownicy muszą wiedzieć, jakich narzędzi mogą używać, jak je oznaczać oraz czego kategorycznie robić nie wolno (np. wprowadzania danych osobowych klientów lub tajemnic handlowych do publicznych modeli AI w celu przyspieszenia sobie pracy).
Dowiedz się więcej o AI Act:
Podsumowanie – kary mogą być dotkliwe
Sankcje za naruszenie przepisów AI Act należą do najsurowszych w historii unijnego prawa, ponieważ przewyższają nawet wymiary kar znane z RODO. Do 35 000 000 EUR lub 7% całkowitego światowego rocznego obrotu grozi za stosowanie zakazanych praktyk AI. Do 15 000 000 EUR lub 3% całkowitego światowego rocznego obrotu grozi za naruszenie obowiązków w zakresie przejrzystości oraz wymogów dla systemów wysokiego ryzyka. Do 7 500 000 EUR lub 1,5% obrotu grozi za przekazanie nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd informacji organom nadzorczym.
W czym możemy Ci pomóc?
- Pomagamy przedsiębiorcom w klasyfikacji systemów AI według kategorii ryzyka, ocenie zgodności obecnych i planowanych wdrożeń oraz przygotowaniu wymaganej dokumentacji prawnej;
- Przeprowadzamy również kompleksowe audyty zgodności z przepisami, które pozwalają zidentyfikować obszary wymagające działań naprawczych.
- Wdrożymy RODO w Twojej firmie.
FAQ
“Moja mała firma używa tylko ChatGPT do pisywania postów w mediach społecznościowych oraz Midjourney do grafik na bloga. Czy musimy cokolwiek zmieniać od 2 sierpnia?”
Tak, ale zakres zmian zależy od sposobu wykorzystania treści. Jeśli używasz AI do tworzenia grafik, musisz zadbać o ich odpowiednie oznaczenie (np. informacja w opisie postu lub wygenerowanym obrazie, że grafika powstała przy użyciu AI). W przypadku tekstów na bloga czy do social mediów: jeśli tekst po wygenerowaniu przez ChatGPT jest weryfikowany, modyfikowany i redagowany przez wyznaczonego człowieka, nie ma bezwzględnego obowiązku oznaczania go. Jeżeli jednak publikujesz generowane automatycznie teksty informacyjne w sprawach publicznych lub stosujesz fotorealistyczne grafiki bądź wideo imitujące rzeczywistość (czyli tak zwany deepfake), jasne oznaczenie jest obowiązkowe.
Czym różni się rola „dostawcy” od „podmiotu stosującego” i kim jest moja firma?
Podmiot stosujący to firma, która wykorzystuje system AI stworzony przez kogoś innego w swojej codziennej działalności (np. korzystacie z wygenerowanego bota na WhatsAppie od zewnętrznej firmy). Dostawca to z kolei podmiot, który rozwija system AI lub wprowadza go na rynek pod własną nazwą/marką. Większość polskich firm to podmioty stosujące. Pamiętaj jednak: jeśli weźmiesz darmowy model Open Source i istotnie go zmodyfikujesz, aby sprzedawać go klientom jako własne oprogramowanie, stajesz się Dostawcą.
Jak konkretnie należy oznaczać treści stworzone przez AI, aby było to zgodne z prawem?
AI Act wymaga dwóch rodzajów oznaczeń:
Dla ludzi: Komunikat tekstowy w interfejsie lub opisie pliku, np. „Obraz wygenerowany przy użyciu sztucznej inteligencji” lub „Rozmawiasz z asystentem AI”.
Dla maszyn: Cyfrowe znaki wodne i metadane osadzone w pliku graficznym, audio lub wideo, pozwalające programom komputerowym na automatyczne wykrycie pochodzenia treści.
Narzędzia do automatycznego znakowania technicznego powinieneś otrzymać bezpośrednio od dostawcy oprogramowania generatywnego.
Czy za brak poinformowania klienta o chatbocie AI od razu grozi nam kara 15 mln euro?
Kary w AI Act są ukształtowane jako limity maksymalne. Organ nadzorczy, ustalając wysokość ewentualnej sankcji, będzie brał pod uwagę m.in. skalę działania przedsiębiorstwa, stopień szkodliwości naruszenia, umyślność działania oraz to, czy firma podjęła próbę naprawy błędu i współpracowała przy kontroli. Mimo to brak jakiejkolwiek reakcji i ignorowanie przepisów po 2 sierpnia naraża firmę na realne ryzyko postępowań wyjaśniających oraz strat wizerunkowych. Reasumując, warto na poważnie zastanowić się, czy firma spełnia wymagania wynikające z AI Act.
Skontaktuj się z nami za pomocą formularza kontaktowego!
