Cyfrowy paszport produktu staje się obowiązkowym wymogiem dla firm sprzedających w Unii Europejskiej, a pierwsze regulacje dla niektórych branż wejdą w życie już w 2027 r., z pełnym wdrożeniem planowanym do 2030 r. Oznacza to, że przedsiębiorcy powinni rozpocząć przygotowania do wejścia cyfrowego paszportu produktu w życie.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Czym jest cyfrowy paszport produktu?
- Jakie przepisy regulują cyfrowy paszport produktu?
Czym jest cyfrowy paszport produktu? Informacje ogólne
Cyfrowy paszport produktu, czyli DPP, to cyfrowy zapis danych dotyczących danego produktu, który gromadzi informacje o jego składzie, pochodzeniu materiałów, instrukcjach naprawy oraz możliwościach recyklingu. Jest on kluczowym elementem Rozporządzenia w sprawie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów (czyli Rozporządzenie 2024/1781, ESPR – Ecodesign for Sustainable Products Regulation), które weszło w życie w lipcu 2024 roku. Głównym celem omawianego paszportu jest umożliwienie wszystkim uczestnikom łańcucha wartości, od producentów, przez konsumentów, aż po zakłady przetwarzania odpadów, dostępu do istotnych informacji, które pomogą wydłużyć życie produktu i zminimalizować jego negatywny wpływ na środowisko.
Przeczytaj o praktycznym aspekcie systemu kaucyjnego w Polsce:
Cyfrowy paszport produktu vs praktyka
Na wstępie, bardzo zasadne jest zadanie sobie pytania: “Kogo obejmą nowe przepisy?”
Obowiązek wdrożenia DPP będzie wprowadzany etapami, jednak docelowo obejmie większość produktów w postaci fizycznej wprowadzanych do obrotu na terenie Unii Europejskiej. W pierwszej kolejności przepisy dotkną sektorów o najwyższym wpływie na środowisko, takich jak:
- tekstylia i obuwie,
- baterie i pojazdy przemysłowe,
- elektronika,
- stal, aluminium i chemikalia.
Jakie dane znajdą się w paszporcie według przepisów?
Paszport będzie dostępny poprzez nośnik danych (na przykład popularny kod QR lub tag) umieszczony bezpośrednio na produkcie lub na jego opakowaniu. Zakres danych będzie precyzowany w aktach delegowanych dla konkretnych grup produktów, ale zazwyczaj będą to informacje takie jak:
- Identyfikatory produktu: unikalne numery seryjne i kody operatorów.
- Ślad węglowy: informacje o emisjach wygenerowanych podczas produkcji.
- Parametry techniczne produktu: instrukcje demontażu, skład chemiczny (w tym obecność substancji budzących obawy).
- Informacje o cyrkularności: zawartość surowców wtórnych w składzie oraz trwałość produktu.
Wyzwania prawne dla przedsiębiorców to nie żarty
Wdrożenie DPP to proces skomplikowany pod kątem prawnym i logistycznym. Firmy muszą zadbać między innymi o:
- Zgodność z RODO: Zarządzanie danymi musi odbywać się w sposób bezpieczny, szczególnie jeśli paszport zawiera informacje o właścicielu lub historii serwisowej.
- Ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa: Kluczowe jest wyważenie między transparentnością informacji a ochroną know-how przedsiębiorcy.
- Weryfikację łańcucha dostaw: Odpowiedzialność za poprawność danych w DPP spoczywa na podmiocie wprowadzającym produkt do obrotu (w praktyce zazwyczaj producencie lub importerze).
Więcej o cyfrowym paszporcie możesz przeczytać tutaj: https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/cyfrowy-paszport-produktu
Podsumowanie
Cyfrowy Paszport Produktu to kluczowy instrument unijnego rozporządzenia ESPR, który nakłada na producentów i importerów obowiązek gromadzenia oraz udostępniania szczegółowych danych o całym cyklu życia ich towaru. Za pomocą cyfrowych nośników, takich jak na przykład popularne kody QR, firmy będą musiały informować o składzie chemicznym, śladzie węglowym oraz możliwościach naprawy i recyklingu produktów wprowadzanych na rynek UE. Pierwsze wymogi zaczną obowiązywać sektory o wysokim wpływie na środowisko, w tym branżę tekstylną i elektroniczną. Wczesne przygotowanie strategii gromadzenia danych oraz audyt łańcucha dostaw są niezbędne, aby zapewnić zgodność z nowymi przepisami i uniknąć dotkliwych sankcji finansowych lub wycofania produktów z obrotu. W razie jakichkolwiek wątpliwości warto skonsultować się z prawnikiem.
Sprawdź, dlaczego warto współpracować z Kancelarią MDL w zakresie prawa pracy:
W czym możemy Ci pomóc?
- Wesprzemy Cię we wdrażaniu cyfrowego paszportu produktu.
- Przeprowadzimy audyt prawny Twojego biznesu.
- Wesprzemy Cię w zakładaniu działalności gospodarczej i jej dalszym prowadzeniu.
- Sporządzimy opinię prawną związaną z prawem unijnym.
FAQ
- Od kiedy Cyfrowy Paszport Produktu będzie obowiązkowy?
Harmonogram zależy od konkretnej grupy produktów. Pierwsze wiążące wymagania dla tekstyliów i wybranych grup elektroniki spodziewane są w okolicach przełomu 2026/2027 roku. Jednak już teraz warto audytować łańcuchy dostaw pod kątem zbierania niezbędnych danych. - Czy DPP dotyczy również produktów importowanych spoza terenu UE?
Tak. Każdy produkt objęty regulacją, który ma trafić na rynek unijny, musi posiadać paszport, niezależnie od miejsca jego produkcji. Importerzy będą pełnić kluczową rolę w weryfikacji dokumentacji technicznej. - Czy paszport produktu zastępuje oznakowanie CE?
Nie, DPP jest instrumentem komplementarnym. Podczas gdy oznakowanie CE skupia się głównie na bezpieczeństwie i zdrowiu użytkownika, paszport produktu kładzie nacisk na ekoprojekt, trwałość i zrównoważony rozwój. Oba systemy będą współistnieć w Unii Europejskiej więc przedsiębiorcy powinni skrupulatnie się przygotować. - Jakie kary grożą za brak paszportu lub podanie nieprawdziwych danych?
Kary będą ustalane przez poszczególne państwa członkowskie UE. Rozporządzenie ESPR zakłada jednak, że sankcje muszą być „skuteczne, proporcjonalne i odstraszające”. Może to obejmować wysokie grzywny administracyjne oraz, co zapewne może być najbardziej dotkliwe, wycofanie produktu z rynku lub zakaz jego sprzedaży.
Skontaktuj się z nami za pomocą poniższego formularza kontaktowego:
