Przewodnik po PPWR od Kancelarii MDL – przeczytaj, zanim będzie za późno 

Prowadzisz sklep internetowy, produkujesz kosmetyki, rozwijasz markę własną, a może importujesz inne towary w kartonach i folii? Jeśli w swojej codziennej działalności gospodarczej wykorzystujesz jakiekolwiek opakowania, musisz jak najszybciej zmierzyć się z rewolucją prawną, jakiej w Unii Europejskiej nie było od dawna. Znane Ci podejście do pakowania przechodzi do historii. 22 stycznia 2025 roku w Dzienniku Urzędowym UE opublikowano przełomowe Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (znane szerzej jako PPWR –  Packaging and Packaging Waste Regulation). Akt ten wprost zmienia dotychczasowe rozporządzenie (UE) 2019/1020 oraz dyrektywę (UE) 2019/904, a także uchyla starą dyrektywę 94/62/WE.  Wszystkie przepisy PPWR nie zaczynają obowiązywać jednocześnie. Wdrożenie zostało podzielone na etapy, a kluczowe z perspektywy przedsiębiorców będą lata 2026, 2028, 2030 oraz 2035. Podsumowując, od 2026 do 2035 przedsiębiorcy będą musieli stopniowo dostosować opakowania do wymogów PPWR: wyeliminować PFAS i ograniczyć metale ciężkie, prawidłowo ustalić wytwórcę, wprowadzić obowiązkowe oznakowanie z kodem QR, zmniejszyć pustą przestrzeń w opakowaniach zbiorczych do 50% oraz zapewnić rosnący udział recyklatu (30-35% od 2030 r., 50-65% od 2035 r.). Wszystkie te obowiązki wymagają wczesnego planowania i stałego monitorowania zmian. Szerzej o kalendarium wdrożeniowym przeczytasz w dalszej części artykułu. 

Z tego artykułu dowiesz się:

• Czego dotyczy PPWR?
• Od kiedy musisz dostosować się do przepisów PPWR?
• Czy PPWR dotyczy przedsiębiorców działających w sektorze e-commerce?
• Jak przygotować się na obowiązki wynikające z PPWR?
• Jaka jest checklista przygotowań na pełne wdrożenie PPWR?

Informacje ogólne 

Głównym celem wyznaczonym przez unijnego ustawodawcę jest zahamowanie lawinowego wzrostu ilości wytwarzanych odpadów, pełna harmonizacja przepisów na jednolitym rynku oraz bezwzględne wymuszenie przejścia na gospodarkę o obiegu zamkniętym. Co niezwykle istotne z punktu widzenia każdego polskiego biznesu, w przeciwieństwie do dawnych dyrektyw, które wymagały często wielomiesięcznej transpozycji do polskiej ustawy, rozporządzenie PPWR wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej bez potrzeby uchwalania krajowych przepisów wykonawczych. Aby ułatwić przedsiębiorcom sprawne dostosowanie się do nowych rygorów operacyjnych, Dyrekcja Generalna ds. Środowiska Komisji Europejskiej opublikowała 3 sierpnia 2026 roku zaktualizowany, oficjalny przewodnik w formie dokumentu FAQ. Opracowanie to wyciąga dłoń do biznesu, precyzyjnie wyjaśniając najtrudniejsze zagadnienia interpretacyjne oraz wskazując, w jaki sposób organy nadzoru rynku będą podchodzić do egzekwowania przepisów w pierwszych miesiącach po ich wejściu w życie.  

Z przewodnikiem zapoznasz się tutaj: https://environment.ec.europa.eu/publications/faq-packaging-and-packaging-waste-regulation-ppwr_en

Kalendarium wdrażania PPWR: najważniejsze daty i kamienie milowe

Wielu przedsiębiorców wciąż zadaje sobie fundamentalne pytanie: „Czy przepisy PPWR już mnie obowiązują?” Odpowiedź brzmi: tak, całe rozporządzenie weszło w życie, ale poszczególne rygorystyczne obowiązki i zakazy produkcyjne zostały celowo rozłożone w czasie, tworząc wieloletni harmonogram wdrażania. Choć akt wszedł w życie 11 lutego 2025 r., pełnia jego bezpośredniego stosowania została podzielona na strategiczne etapy. Oznacza to, że niektóre obowiązki już Cię obowiązują, a inne jeszcze nie. Kancelaria MDL przygotowała kalendarium, mające na celu ułatwienie poruszania się w przepisach PPWR. 

Etap 1: Od 11 lutego 2025 r. (Etap wdrożeniowo-organizacyjny)

W tym okresie weszły w życie fundamentalne pojęcia prawne, jednolite unijne definicje oraz pierwsze ogólne obowiązki informacyjne nakładane na importerów i producentów opakowań.  

Etap 2: Od 12 sierpnia 2026 r. (Przełomowy punkt zwrotny dla opakowań do żywności)

To absolutnie kluczowa data w kalendarzu każdego przedsiębiorcy, od której organy nadzoru zaczynają bezpośrednio egzekwować chemiczne kryteria bezpieczeństwa materiałowego:  

• Zakaz stosowania substancji PFAS: Wprowadzony zostaje bezwzględny zakaz wprowadzania do obrotu opakowań przeznaczonych do bezpośredniego kontaktu z żywnością, jeśli zawierają one substancje per- i polifluoroalkilowe (PFAS) w stężeniach przekraczających dopuszczalne wartości progowe (art. 5 ust. 5 PPWR). PFAS, nazywane w branży „wiecznymi chemikaliami”, były dotychczas masowo wykorzystywane do powlekania papierowych pudełek na pizzę, torebek na frytki czy papieru rzeźnickiego w celu ochrony przed przeciekaniem tłuszczu.  

• Rygorystyczne limity stężenia metali ciężkich: Sumaryczna zawartość ołowiu, kadmu, rtęci oraz chromu sześciowartościowego w każdym nowym opakowaniu nie może pod żadnym pozorem przekraczać 100 mg/kg (art. 5 ust. 4 PPWR).  

• Od tej daty należy poprawnie określić wytwórcę w łańcuchu dostaw opakowań. 

• Posiadanie dokumentacji zgodności. 

Motyw (62) PPWR

“Aby ułatwić ocenę zgodności z przewidzianymi w niniejszym rozporządzeniu wymogami w zakresie minimalizacji opakowań, konieczne jest ustanowienie domniemania zgodności w przypadku opakowań zgodnych z normami zharmonizowanymi przyjętymi zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1025/2012 w celu określenia szczegółowych specyfikacji technicznych tych wymogów oraz wskazania wymiernych kryteriów projektowych, w tym – w stosownych przypadkach – maksymalnych limitów masy lub pustej przestrzeni dla określonych formatów opakowań, a także domyślnie, znormalizowanych projektów opakowań, które są zgodne z wymogami w zakresie minimalizacji opakowań.”

Etap 3: Od 12 sierpnia 2028 r. (Nowe zasady etykietowania i piktogramy)

Od tej daty na każdym opakowaniu udostępnianym na rynku Unii Europejskiej pojawi się obowiązek umieszczania jednolicie zharmonizowanych etykiet i unijnych piktogramów. Oznaczenia te będą precyzyjnie informować o składzie materiałowym opakowania, co ma ułatwić konsumentom bezbłędną segregację odpadów u źródła (art. 12 PPWR).  

Etap 4: Od 1 stycznia 2030 r. (Wielka rewolucja projektowa i walka z „powietrzem w kartonach”)

Początek nowej dekady przyniesie fundamentalne zmiany w projektowaniu opakowań oraz w logistyce handlu elektronicznego:  

• Obligatoryjne projektowanie z myślą o recyklingu: Wszystkie opakowania trafiające na rynek będą musiały przechodzić szczegółową ocenę zdatności do recyklingu i kwalifikować się do klasy wydajności recyklingu A, B lub C. Opakowania zaklasyfikowane poniżej poziomu C zostaną prawnie wycofane z obrotu
• Limit maksymalnie 50% pustej przestrzeni: W obszarze opakowań zbiorczych, transportowych oraz przesyłek e-commerce wskaźnik pustej przestrzeni nie będzie mógł przekraczać 50% całkowitej objętości pakunku. Przepisy stanowią jasno: do pustej przestrzeni wlicza się również wszelkie wypełniacze, takie jak poduszki powietrzne, ścinki papieru czy styropianowe chipsy! Pakowanie pojedynczego małego kosmetyku w wielki karton wypełniony pianką staje się nielegalne.  
• Obowiązkowe minima zawartości recyklatów: Elementy wykonane z tworzyw sztucznych będą musiały zawierać wymuszony prawem, minimalny udział tworzyw pochodzących z recyklingu odpadów pokonsumenckich (np. co najmniej 30% dla butelek PET oraz 35% dla pozostałych polimerów).  

Etap 5: Od 1 stycznia 2035 r. i 2038 r. (Ostateczne “dokręcanie śruby środowiskowej”)

W 2035 roku wchodzi w życie rygorystyczny wymóg recyklingu „na dużą skalę”, potwierdzający obecność faktycznej infrastruktury przetwarzającej dany materiał w UE. Z kolei od 1 stycznia 2038 r. zasady zaostrzają się ostatecznie:  na rynku pozostaną wyłącznie opakowania uzyskujące co najmniej wysoką klasę wydajności B

Czy polski system kaucyjny wynika z PPWR? Przeczytaj nasz artykuł i dowiedz się już teraz:

Czy polski system kaucyjny wynika z przepisów PPWR?

Praktyczne przykłady i wytyczne Komisji Europejskiej z 3 sierpnia 2026 r. – omówienie

W opublikowanym dokumencie FAQ, który przywoływaliśmy już powyżej, Komisja Europejska odniosła się do dziesiątek wątpliwości zgłaszanych przez przedsiębiorców, precyzując zasady kwalifikacji trudnych i nietypowych opakowań. Zapoznanie się z tymi przypadkami pozwala uniknąć popełnienia kosztownych błędów operacyjnych. Poniżej przedstawiamy przykłady z życia codziennego wraz z omówieniem pod kątem wykładni PPWR.

Przypadek 1: Czy zwykła koperta wysyłkowa stanowi opakowanie w świetle PPWR?

Zgodnie z oficjalną interpretacją Komisji Europejskiej, kluczowy jest cel i kontekst użycia koperty. Tradycyjna koperta biurowa używana wyłącznie do przesyłania korespondencji papierowej (pełniąca funkcję czysto komunikacyjną) nie jest traktowana jako opakowanie. Jeżeli jednak w kopercie,  np. bąbelkowej lub utwardzanej, wysyłasz fizyczny produkt (np. biżuterię, drobny kosmetyk), katalog handlowy lub magazyn reklamowy, koperta ta automatycznie zyskuje status opakowania sprzedażowego lub transportowego i podlega pod pełne rygory rozporządzenia PPWR. W praktyce oznacza to, że taka sama koperta może być uznana za opakowanie, jak i nie. 

Przypadek 2: Przewóz komponentów wewnątrz jednego podmiotu gospodarczego

Wielu producentów zastanawiało się, jak traktować skrzynie i palety krążące wyłącznie pomiędzy ich własnymi fabrykami. Wytyczne KE precyzują: jeżeli Twoja firma transportuje półprodukty z Zakładu A do Zakładu B w ramach tej samej struktury prawnej, opakowania te podlegają rygorom PPWR tylko wtedy, gdy zostały pierwotnie zakupione od zewnętrznego dostawcy opakowań.  

Przypadek 3: Szary karton e-commerce z naklejoną etykietą adresową

Powszechną praktyką w sklepach internetowych jest pakowanie produktów w uniwersalne szare kartony i naklejanie na nie etykiety kurierskiej. KE rozstrzygnęła, że jeśli to samo opakowanie pełni jednocześnie funkcję zabezpieczenia towaru i jednostki dostarczanej do klienta końcowego, na potrzeby PPWR uznaje się je wprost za opakowanie sprzedażowe (handlowe). Sam fakt naklejenia etykiety z adresem odbiorcy nie czyni ze sklepu internetowego producenta materiałowego samego kartonu, ale powoduje, że e-sklep staje się podmiotem odpowiedzialnym za to opakowanie w krajowym systemie Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP).  

Z ofertą Kancelarii MDL wdrażającą PPWR w Twojej firmie zapoznasz się tutaj: https://mdl-kancelariaprawna.pl/ppwr/

Określ, kim jesteś w świetle PPWR

Jednym z najważniejszych i najbardziej skomplikowanych zadań wdrożeniowych stojących przed działami compliance jest prawidłowe przypisanie firmie jej roli w łańcuchu dostaw. Rozporządzenie PPWR w sposób niezwykle precyzyjny rozdziela od siebie pojęcia „wytwórcy” oraz „producenta”, nakładając na te podmioty zupełnie inny zakres odpowiedzialności prawnej. Wytwórca jest podmiotem odpowiedzialnym za techniczną i konstrukcyjną stronę samego opakowania, co oznacza, że ciąży na nim obowiązek m.in. zapewnienia bezpiecznego składu chemicznego, nieprzekraczania dopuszczalnych limitów metali ciężkich, wyeliminowania zakazanych substancji PFAS, a także sporządzenia dokumentacji technicznej, wystawienia deklaracji zgodności UE czy zadbania o prawidłowe etykietowanie. Status ten przypada firmie, pod której nazwą lub znakiem towarowym opakowanie jest projektowane i wprowadzane na rynek, a w przypadku opakowań nieposiadających brandingu:  jego fizycznemu fabrykantowi. Z kolei producent to pojęcie ściśle związane z obszarem Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP), dotyczące podmiotu, który po raz pierwszy udostępnia zapakowany produkt na rynku danego państwa członkowskiego, jak ma to miejsce w przypadku importerów, dystrybutorów czy sklepów internetowych napełniających opakowania wysyłkowe. To na producencie spoczywa formalny ciężar rejestracji w krajowym rejestrze, prowadzenia sprawozdawczości masowej oraz ponoszenia opłat za zbieranie i recykling odpadów opakowaniowych. Importer to podmiot, który  ma miejsce zamieszkania lub siedzibę w Unii i wprowadza do obrotu opakowanie z państwa trzeciego. W przypadku tych podmiotów warto wskazać na konieczność rzetelnego zweryfikowania dostarczanych opakowań pod kątem zastosowanych do produkcji surowców. Możliwe jest bowiem, że w państwie trzecim wymogi ekologiczne są na niższym poziomie niż na terenie Unii Europejskiej, a co się z tym wiąże, opakowanie może nie spełniać rygorystycznych norm. Dystrybutor to z kolei każda osoba fizyczna lub prawna w łańcuchu dostaw, inna niż wytwórca lub importer, która udostępnia opakowanie na rynku. PPWR definiuje w swej treści także dostawcę. Dostawca to podmiot, który dostarcza wytwórcy opakowanie lub materiał opakowaniowy. Jak już wspomniano powyżej, warto jak najszybciej poprawnie określić swoją rolę, a także rolę podmiotów, z którymi współpracuje się w codziennym obrocie gospodarczym. 

Więcej o przewodniku FAQ po PPWR pisaliśmy już na naszym blogu:

PPWR budzi Twoje wątpliwości? 3 sierpnia 2026 r. Komisja Europejska opublikowała FAQ, w którym odpowiada na najczęściej zadawane pytania – wyjaśniamy, o co chodzi!  

Podsumowanie

Rozporządzenie PPWR to bez wątpienia najgłębsza i najbardziej kompleksowa reforma łańcuchów dostaw, logistyki oraz marketingu opakowaniowego w historii Unii Europejskiej. Choć odległe terminy rzędu 2028,  2030 czy 2035 roku mogą uśpić czujność wielu zarządów, dostosowanie technologii produkcyjnych, przeprojektowanie gabarytów kartonów w e-commerce oraz renegocjacja umów handlowych z dostawcami surowców to procesy wymagające wielomiesięcznych prac przygotowawczych.  

Co możesz zrobić już dziś?

• Przeprowadź dokładny audyt ról w strukturze dostaw: Przeanalizuj swoje relacje B2B i określ precyzyjnie, w których obszarach występujesz jako wytwórca, a w których jako producent ROP.  
• Zweryfikuj deklaracje swoich dostawców: Zażądaj od fabryk i hurtowni opakowań pisemnych oświadczeń dotyczących braku celowo dodawanych związków PFAS oraz wyników badań na obecność metali ciężkich (zgodnie z normą CEN CR 13695-1).  
• Zweryfikuj swoją logistykę w pakowaniu w branży e-commerce: Przeanalizuj rozmiary wysyłanych paczek pod kątem nadchodzącego wymogu nieprzekraczania 50% pustej przestrzeni.  

Kancelaria MDL wspiera przedsiębiorców w bezpiecznym przejściu przez unijną rewolucję opakowaniową, oferując kompleksowe audyty prawne, opinie interpretacyjne oraz wdrożenie PPWR. Skontaktuj się z nami już dziś!

W czym możemy Ci pomóc?

• Sprawdzimy Twoją rolę w łańcuchu dostaw PPWR.
• Zarekomendujemy działania oparte na dokładnej analizie prawnej.
• Wesprzemy Cię we wdrożeniu obowiązków wynikających z PPWR.
• Przeprowadzimy konsultacje biznesowe w Twojej firmie. 
• Przeprowadzimy audyt prawny Twojego biznesu. 

FAQ

1. Czy opakowania, które zostały wyprodukowane przed 12 sierpnia 2026 roku i leżą na magazynie, trzeba zniszczyć lub ponownie etykietować?

Nie, absolutnie nie ma takiej potrzeby. Opakowania legalnie wyprodukowane i zgromadzone na magazynach przed tą datą mogą być sukcesywnie wprowadzane do obrotu aż do wyczerpania zapasów, bez konieczności ich utylizacji czy nanoszenia poprawek. Jeżeli opakowania te nie zawierają na samej powierzchni nadrukowanych danych identyfikacyjnych wytwórcy, informacje te można prawnie dołączyć w dokumencie towarzyszącym przesyłce.  

2. Kto w świetle PPWR jest producentem w przypadkach, gdy opakowanie sprzedażowe służy również do celów transportowych?

Opakowanie sprzedażowe zostało zdefiniowane w rozporządzeniu PPWR jako opakowanie zaprojektowane tak, aby w punkcie sprzedaży stanowiło jednostkę handlową dla użytkownika końcowego, składającą się z produktów i opakowania, podczas gdy opakowanie transportowe definiuje się jako opakowanie zaprojektowane tak, aby ułatwiać przenoszenie i transport jednej lub większej liczby jednostek handlowych lub grupy jednostek handlowych, w celu zapobiegania uszkodzeniom produktu wynikającym z jego przenoszenia i transportu. Z definicji opakowanie transportowe służy zatem do transportu jednej lub większej liczby jednostek handlowych i nie zastępuje zasadniczego opakowania sprzedażowego. Jeżeli opakowanie sprzedażowe jest używane również do celów transportowych, opakowanie to pozostaje częścią zapakowanego produktu dostarczanego użytkownikowi końcowemu i nie jest wprowadzane do obrotu jako puste opakowanie transportowe. Nawet jeśli opakowanie pełni również funkcję transportową, nadal uważa się je za opakowanie sprzedażowe na potrzeby ustalenia, kto jest jego producentem.

3. Jakie konsekwencje grożą firmie w przypadku wykrycia nieprawidłowości tuż po wejściu w życie nowych przepisów?

Oficjalne wytyczne Komisji Europejskiej nakazują organom nadzorczym stosowanie w pierwszym okresie podejścia wyrozumiałego, wspierającego i edukacyjnego, a nie bezwzględnie represyjnego. W razie stwierdzenia niezgodności, przedsiębiorca otrzyma w pierwszej kolejności zalecenia naprawcze oraz wyznaczony termin na usunięcie uchybień. Dopiero w przypadku uporczywej odmowy dostosowania się do przepisów, organy mogą sięgnąć po surowsze środki, w tym nakaz wycofania wyrobu z rynku lub kary administracyjne.  

4. W jaki sposób, w praktyce, producenci mogą udowodnić zgodność z zachowaniem w składzie wartości granicznych metali ciężkich w opakowaniach?

Komisja Europejska oficjalnie zaleca wykazywanie zgodności poprzez powołanie się na uznaną normę zharmonizowaną CEN CR 13695-1/2000 (Opakowania-  Wymagania dotyczące pomiaru i weryfikacji czterech metali ciężkich i innych substancji niebezpiecznych obecnych w opakowaniach oraz ich uwalniania do środowiska –  Część 1: Wymagania dotyczące pomiaru i weryfikacji czterech metali ciężkich obecnych w opakowaniach). Posiadanie raportu z badań przeprowadzonego zgodnie z tą normą stanowi dla organów kontrolnych pełny dowód spełnienia wymogów i jest również przez nas rekomendowane.  

5. Czy jeśli moja firma sprzedaje towary wyłącznie do klientów biznesowych (relacje B2B), przepisy PPWR również nas dotyczą?

Tak, rozporządzenie PPWR posiada powszechny zakres stosowania i obejmuje absolutnie wszystkie opakowania wprowadzane do obrotu na terenie UE, bez względu na kanał dystrybucji. Przepisy stosuje się jednakowo do opakowań przemysłowych, hurtowych, biurowych oraz konsumenckich.

Skontaktuj się z nami za pomocą formularza kontaktowego!