W lutym 2026 r. sieć Action poinformowała o natychmiastowym wycofaniu ze sprzedaży zabawek z serii Stretch Squad. Powodem było wykrycie śladowych ilości azbestu w wypełnieniu jednej z figurek. Komunikat obejmuje zarówno pojedyncze sztuki, jak i zestawy czterech figurek sprzedawane od 22 kwietnia 2024 r. do 13 lutego 2026 r.
Wycofaniem objęto konkretne kody EAN, m.in.:
5014761014713, 5014761015802, 5014761015819, 5050837662419, 5014761016779, 5014761016786, 5014761016793, 5014761016809, 5014761016892, 5014761016908, 5014761016915, 5014761016922, 5014761016816, 5014761016823, 5014761016830, 5014761016847, 5014761016854, 5014761016861, 5014761016878, 5014761016885.
Dla konsumentów oznacza to możliwość zwrotu produktu bez paragonu i uzyskania pełnej refundacji. Dla przedsiębiorców – to wyraźny sygnał ostrzegawczy, jak poważne skutki może mieć wprowadzenie do obrotu produktu potencjalnie niebezpiecznego.
Co więcej, dla przedsiębiorców jest to klasyczny przykład sytuacji, w której produkt przez niemal dwa lata pozostawał w obrocie, a ryzyko ujawniło się dopiero po czasie.
Warto wyraźnie podkreślić: przypadek wycofania zabawek z powodu potencjalnie niebezpiecznych substancji to nie incydent jednostkowy. Organy nadzoru rynku w Polsce i w całej UE regularnie zatrzymują partie zabawek niespełniających wymogów bezpieczeństwa – często jeszcze na granicy.
Krajowa Administracja Skarbowa oraz Inspekcja Handlowa prowadzą stałe kontrole importowanych produktów. W 2021 r. KAS informowała o zatrzymaniu setek tysięcy sztuk zabawek zawierających przekroczone normy substancji chemicznych (m.in. ftalanów), które nie mogły zostać dopuszczone do obrotu na rynku UE.
Komunikat KAS: https://www.gov.pl/web/kas/niebezpieczne-prezenty-nie-trafia-na-rynek
Rozporządzenie GPSR ustanawia jednolite zasady bezpieczeństwa produktów w całej Unii Europejskiej i ma bezpośrednie zastosowanie w państwach członkowskich.
Zgodnie z tymi przepisami do obrotu może być wprowadzony wyłącznie produkt bezpieczny.
Odpowiedzialność w tym zakresie spoczywa nie tylko na producencie, lecz także – w określonym zakresie – na importerach, dystrybutorach oraz sprzedawcach internetowych.
Na przedsiębiorcy spoczywa w szczególności obowiązek:
- zapewnienia zgodności produktu z wymaganiami bezpieczeństwa,
- przeprowadzenia oceny ryzyka oraz sporządzenia dokumentacji technicznej,
- właściwego oznakowania produktu i identyfikacji producenta,
- monitorowania bezpieczeństwa produktu po wprowadzeniu do obrotu,
- niezwłocznego podjęcia działań naprawczych (np. wycofania produktu z rynku), gdy pojawi się zagrożenie.
Rola Prezesa UOKiK i systemu ostrzegania
Nadzór nad bezpieczeństwem produktów w Polsce sprawują organy nadzoru rynku działające na podstawie przepisów rozporządzenia (UE) 2023/988 (GPSR) oraz ustawy z 7 listopada 2025 r. o nadzorze nad ogólnym bezpieczeństwem produktów.
W praktyce kluczową rolę pełnią:
- Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który koordynuje system nadzoru rynku oraz prowadzi postępowania administracyjne w sprawach dotyczących bezpieczeństwa produktów,
- organy Inspekcji Handlowej, które przeprowadzają kontrole produktów znajdujących się w obrocie i weryfikują ich zgodność z wymaganiami bezpieczeństwa.
Dla przedsiębiorców oznacza to jedno: nadzór rynku działa realnie i systemowo. Ryzyko wykrycia niezgodności – czy to na etapie importu, czy już w trakcie sprzedaży – jest wysokie. Dlatego odpowiedzialne wprowadzanie produktów do obrotu powinno być elementem stałej strategii zarządzania ryzykiem, a nie reakcją dopiero po publikacji komunikatu o wycofaniu
Dlaczego obecność azbestu jest tak poważnym problemem?
Zgodnie z informacjami publikowanymi przez Główny Inspektorat Sanitarny, azbest jest substancją o udowodnionym działaniu rakotwórczym dla ludzi. Niebezpieczeństwo pojawia się w momencie uwalniania włókien do powietrza – np. w wyniku uszkodzenia produktu.
Informacja GIS o szkodliwości azbestu: https://www.gov.pl/web/gis/azbest
W przypadku zabawek – czyli produktów przeznaczonych dla dzieci – poziom dopuszczalnego ryzyka jest w praktyce zerowy. Nawet „śladowe ilości” substancji niebezpiecznej mogą uruchomić obowiązek natychmiastowego wycofania produktu z rynku.
Obowiązki przedsiębiorcy przy wprowadzaniu produktu do obrotu
Kluczowe znaczenie mają tu przepisy:
- ustawy z 7 listopada 2025 r. o nadzorze nad ogólnym bezpieczeństwem produktów, która określa system nadzoru rynku oraz sankcje za naruszenie przepisów GPSR w Polsce
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20032292275 - rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/988 w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów (GPSR), obowiązującego od 13 grudnia 2024 r.
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri
Informacje o produktach stwarzających zagrożenie publikowane są w rejestrze produktów niebezpiecznych prowadzonym przez UOKiK:
https://www.uokik.gov.pl/rejestr_produktow_niebezpiecznych.php
W przypadku produktów stwarzających poważne zagrożenie informacje trafiają również do unijnego systemu Safety Gate (dawniej RAPEX).
Możliwe konsekwencje prawne
Wprowadzenie do obrotu produktu zawierającego substancję niebezpieczną – nawet w niewielkiej ilości – może skutkować:
- Odpowiedzialnością administracyjną
- kara pieniężna (do 1 000 000 zł) ,
- nakaz wycofania produktu,
- obowiązek poinformowania konsumentów.
- Odpowiedzialnością cywilną
- Na podstawie art. 449¹–449¹¹ Kodeksu cywilnego producent ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny.
Tekst ustawy: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19640160093
- Odpowiedzialność ta ma charakter surowy (na zasadzie ryzyka).
- Odpowiedzialnością karną
W skrajnych przypadkach – gdy zagrożenie zdrowia lub życia jest realne – możliwe jest zastosowanie przepisów Kodeksu karnego (np. art. 165 k.k. – sprowadzenie niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia wielu osób).
Importer i dystrybutor – czy odpowiadają tak samo?
Częstym błędem przedsiębiorców jest przekonanie, że odpowiedzialność spoczywa wyłącznie na producencie. Tymczasem:
- importer odpowiada jak producent, jeśli wprowadza produkt na rynek UE pod własną marką,
- dystrybutor ma obowiązek działać z należytą starannością i reagować na sygnały o zagrożeniu.
Rozporządzenie GPSR wprost nakłada obowiązek aktywnego monitorowania bezpieczeństwa produktu także po jego sprzedaży.
Czy wystarczy wycofać produkt?
Wycofanie produktu to dopiero początek. W praktyce przedsiębiorca powinien:
- przeprowadzić analizę przyczyn niezgodności,
- zabezpieczyć dowody należytej staranności (badania, certyfikaty),
- zweryfikować umowy z dostawcą (klauzule regresowe),
- przygotować strategię komunikacyjną,
- oszacować ryzyko roszczeń.
Brak właściwej reakcji może prowadzić do utraty reputacji, a w konsekwencji – realnych strat finansowych.
Wprowadzanie produktu na rynek – jak ograniczyć ryzyko?
Tekst: Z doświadczenia kancelarii wynika, że kluczowe są:
- rzetelna weryfikacja łańcucha dostaw,
- badania laboratoryjne (nie tylko deklaracje producenta),
- właściwie skonstruowane umowy z dostawcami, szczególnie z Azji,
- ubezpieczenie OC produktu,
- procedury recall (procedury wycofania produktu z rynku),
- bieżący monitoring zmian przepisów UE.
W przypadku zabawek – dodatkowo zastosowanie ma dyrektywa 2009/48/WE w sprawie bezpieczeństwa zabawek (https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32009L0048).
Więcej informacji na temat dyrektywy w sprawie bezpieczeństwa zabawek oraz jej relacji z rozporządzeniem GPSR można znaleźć w artykule: https://mdl-kancelariaprawna.pl/porady-prawne/rozporzadzenie-zabawkowe-a-gpsr-podstawowe-informacje-dla-producentow-importerow-i-dystrybutorow/
Podsumowanie – lekcja dla przedsiębiorców
Sprawa wycofania zabawek Stretch Squad pokazuje, że:
- nawet „śladowe ilości” substancji niebezpiecznej mogą uruchomić pełną procedurę recall,
- odpowiedzialność nie kończy się na producencie,
- koszty wycofania produktu często wielokrotnie przewyższają koszty wcześniejszej prewencji.
Dla przedsiębiorców wprowadzających produkty do obrotu – szczególnie produkty dla dzieci – zarządzanie ryzykiem prawnym powinno być stałym elementem strategii biznesowej, a nie reakcją na kryzys.
W czym możemy pomóc Ci pomóc?
Jeżeli:
- planujesz wprowadzenie produktu na rynek UE,
- otrzymałeś sygnał o możliwej niezgodności produktu,
- prowadzisz sprzedaż w modelu importowym,
- zostałeś wezwany przez UOKiK do złożenia wyjaśnień,
- warto działać szybko i kompleksowo.
Nasza Kancelaria wspiera przedsiębiorców w zakresie bezpieczeństwa produktów, sporów z organami nadzoru oraz w postępowaniach dotyczących odpowiedzialności za produkt niebezpieczny.
W sprawach takich jak ta liczy się nie tylko znajomość przepisów, ale również doświadczenie w zarządzaniu ryzykiem i komunikacją kryzysową.
Zapraszamy do kontaktu – zanim problem stanie się realnym zagrożeniem dla Twojej firmy.
