Europejski Akt o Dostępności (dyrektywa UE 2019/882, w skrócie EAA) ma za zadanie usprawnić funkcjonowanie rynku wewnętrznego Unii Europejskiej poprzez ujednolicenie wymagań dotyczących dostępności wybranych produktów i usług. Wymóg dostosowania prowadzonej działalności do nowych uregulowań dotyczących dostępności ma zapewnić osobom z niepełnosprawnościami lepszy dostęp do technologii, informacji i usług, natomiast przedsiębiorcom ma przynieść takie korzyści jak: wzrost konkurencyjności czy poprawa wizerunku.

Główne cele Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/882 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie wymogów dostępności produktów i usług to:

• Usunięcie barier na rynku wewnętrznym UE – harmonizacja przepisów dotyczących dostępności w krajach członkowskich oraz ułatwienie producentom i dostawcom oferowania produktów i usług dostępnych w wielu krajach bez potrzeby dostosowywania ich do lokalnych regulacji.
• Zapewnienie równego dostępu do kluczowych produktów i usług – zapobieganie wykluczeniu cyfrowemu i społecznemu osób z niepełnosprawnościami oraz wspieranie niezależności, uczestnictwa i aktywności społecznej tych osób.
• Zwiększenie dostępności produktów i usług cyfrowych – dyrektywa obejmuje swym zakresem produkty i usługi, które są istotne dla osób z niepełnosprawnościami.
• Wzmocnienie konkurencyjności i innowacyjności – promowanie rozwoju dostępnych technologii oraz wspieranie przedsiębiorców w tworzeniu produktów zgodnych z wymaganiami dostępności.
• Zwiększenie zgodności z Konwencją ONZ o prawach osób niepełnosprawnych.
•  

Polski Akt o Dostępności (PAD), czyli ustawa z dnia 26 kwietnia 2024 r. o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze wdraża wymogi zawarte w Dyrektywie (UE) 2019/882 dostosowując je do możliwości polskich podmiotów gospodarczych.

Dyrektywa (UE) 2019/882 i Ustawa o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze koncentrują się głównie na technologiach cyfrowych, lecz obejmuje również szeroki zakres innych produktów i usług.

Zgodnie z Ustawą o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze:

• umowy o oferowanie lub świadczenie usług zawarte przed dniem wejścia w życie ustawy mogą nadal obowiązywać w niezmienionej treści do dnia ich wygaśnięcia, jednak nie dłużej niż do dnia 28 czerwca 2030 r.
• usługodawca może do dnia 28 czerwca 2030 r. oferować lub świadczyć usługi przy wykorzystaniu produktów niespełniających wymagań dostępności, które wykorzystywał w celu oferowania lub świadczenia usług tego samego rodzaju przed dniem wejścia w życie ustawy
• terminale niespełniające wymagań dostępności, wykorzystywane przez usługodawców do oferowania lub świadczenia usług przed dniem wejścia w życie ustawy, mogą być wykorzystywane do oferowania lub świadczenia usług tego samego rodzaju do upływu okresu ich ekonomicznej użyteczności, jednak nie dłużej niż przez okres 20 lat od dnia rozpoczęcia ich wykorzystywania.

Ustawa o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze ma zastosowanie do następujących produktów:

• konsumenckich systemów sprzętu komputerowego ogólnego przeznaczenia i ich systemów operacyjnych, np.: komputery osobiste, w tym komputery stacjonarne, laptopy, smartfony i tablety.
• terminali płatniczych, będących urządzeniami, których głównym przeznaczeniem jest umożliwianie dokonywania płatności z użyciem instrumentów płatniczych w rozumieniu art. 2 pkt 10 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych w fizycznym punkcie sprzedaży, oraz samoobsługowych przeznaczonych do oferowania lub świadczenia usług objętych ustawą, tj. bankomatów i wpłatomatów, automatów biletowych, urządzeń do odprawy, interaktywnych terminali przeznaczonych do udzielania informacji, z wyjątkiem terminali instalowanych jako zintegrowane części pojazdów samochodowych, statków powietrznych, statków wodnych i taboru kolejowego,
• konsumenckich urządzeń końcowych z interaktywnymi zdolnościami obliczeniowymi wykorzystywanych do oferowania lub świadczenia usług telekomunikacyjnych oraz dostępu do audiowizualnych usług medialnych, np. routery lub modemy.
• czytników książek elektronicznych. 

Przepisy Ustawy o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze stosuje się do oferowanych lub świadczonych na rzecz konsumentów usług:

• telekomunikacyjnych, z wyjątkiem usług transmisji wykorzystywanych do oferowania lub świadczenia usług komunikacji maszyna – maszyna,
• dostępu do audiowizualnych usług medialnych, czyli usług polegających na umożliwieniu użytkownikom odnajdywania, wybierania i oglądania treści zawierających obraz i dźwięk przekazywanych przez internet lub inne sieci telekomunikacyjne,
• towarzyszących usługom transportu pasażerskiego – mowa w tym przypadku o wszelkich usługach cyfrowych związanych z transportem pasażerskim, np. aplikacje do zakupu biletów, rozkłady jazdy online, terminale do zakupu biletów,
• bankowości detalicznej,
• rozpowszechniania książek elektronicznych,
• handlu elektronicznego.

Przepisów Ustawy o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze nie stosuje się do:

• usług oferowanych lub świadczonych przez mikroprzedsiębiorców;

• stron internetowych i aplikacji mobilnych w zakresie map oraz map interaktywnych, w tym geoportali, w przypadku gdy na tych mapach, mapach interaktywnych, w tym geoportalach, przeznaczonych do zastosowań nawigacyjnych dane teleadresowe i położenie geograficzne są prezentowane w sposób dostępny cyfrowo, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych oraz treści, które nie są finansowane i nie są tworzone przez dany podmiot gospodarczy oraz nie znajdują się pod jego kontrolą;
• usług komunikacji miejskiej oraz do gminnych, metropolitalnych, powiatowych, powiatowo-gminnych i wojewódzkich przewozów pasażerskich w rozumieniu odpowiednio art. 4 ust. 1 pkt 3, 5a, 10, 10a i 25 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym, z wyjątkiem usług, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3 lit. e, czyli tzw. usług towarzyszących usługom transportu pasażerskiego, np. aplikacje do zakupu biletów.

Dodatkowo przepisów Ustawy o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze nie stosuje się do stron internetowych i aplikacji mobilnych w odniesieniu do treści:

• zarejestrowanych z wyprzedzeniem mediów zmiennych w czasie opublikowanych przed dniem wejścia w życie ustawy;
• będących plikami dokumentów opublikowanymi przed dniem wejścia w życie ustawy;
• zarchiwizowanych, które nie były aktualizowane ani edytowane od dnia wejścia w życie ustawy.

Zapewnienie spełnienia wymagań dostępności w zakresie produktów dotyczy producentów, upoważnionych przedstawicieli, importerów oraz dystrybutorów, natomiast w zakresie usług objętych ustawą – jest to obowiązek usługodawców, oczywiście w odniesieniu do produktów i usług objętych zakresem ustawy.

W tym aspekcie należy wskazać, iż nowe przepisy przychylniej traktują mikroprzedsiębiorców. Mikroprzedsiębiorstwo – oznacza przedsiębiorstwo zatrudniające mniej niż 10 osób z rocznym obrotem nieprzekraczającym 2 mln EUR lub bilansem rocznym nie przekraczającym 2 mln EUR

W odniesieniu do mikroprzedsiębiorców oferujących produkty ograniczono zakres obowiązków wynikających z przepisów. Mikroprzedsiębiorcy świadczący usługi zostali całkowicie wyłączeni spod regulacji Ustawy o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze.

Istotnym jest również, iż wymagania dostępności mają zastosowanie wyłącznie w zakresie, w jakim zapewnienie zgodności z nimi: nie wymaga wprowadzenia zasadniczej zmiany podstawowych właściwości produktu albo usługi oraz nie stanowi dla podmiotu gospodarczego nieproporcjonalnego obciążenia.

Zgodnie z art. 21 Ustawy o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze wymagania dostępności mają zastosowanie tylko wtedy, gdy ich spełnienie nie wiąże się z zasadniczą zmianą podstawowych właściwości produktu lub usługi oraz nie stanowi nadmiernego obciążenia dla podmiotu gospodarczego. Tak więc przepisy wprowadzają ograniczenia w zakresie obowiązków dostępności, uwzględniając konieczność zachowania równowagi między dostosowaniem produktów i usług dla osób z niepełnosprawnościami a interesami i możliwościami przedsiębiorstw.

Zgodnie z Motywem 64 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/882 ze względu na zasadę proporcjonalności wymogi dostępności powinny mieć zastosowanie jedynie w zakresie, w jakim nie stanowią nieproporcjonalnego obciążenia dla danego podmiotu gospodarczego lub w zakresie, w którym nie wymagają znaczących zmian w produktach i usługach w związku z niniejszą dyrektywą. Niemniej jednak należy ustanowić mechanizmy kontroli w celu zweryfikowania, czy dany podmiot jest uprawniony do odstępstwa od stosowania wymogów dostępności.

Istotnym jest, że to na podmiocie gospodarczym ciąży obowiązek przeprowadzenia tzw. oceny konieczności wprowadzenia zasadniczej zmiany właściwości produktu albo usługi oraz oceny nieproporcjonalnego obciążenia dla podmiotu gospodarczego.

• Pierwszym aspektem, jaki podmiot gospodarczy musi zbadać to fakt czy wprowadzanie zmian w celu zapewnienia dostępności może zmieniać zasadniczo charakterystykę produktu lub usługi. Prawodawca zakłada, że zmiany wymagane przez przepisy dotyczące dostępności nie mogą prowadzić do istotnych modyfikacji podstawowych funkcji lub właściwości danego produktu. W takim przypadku należy zapewnić alternatywny sposób korzystania z produktu lub usługi, o czym producent lub usługodawca powinien poinformować użytkownika lub konsumenta. 
• Drugim aspektem podlegającym ocenie, jest fakt nieproporcjonalnego obciążenia, które mogłoby wynikać z konieczności dostosowania produktów lub usług do wymagań dostępności. Podmiot gospodarczy nie jest zobowiązany do wprowadzania rozwiązań dotyczących dostępności, które stanowiłyby dla niego zbyt dużą trudność zbyt wysokie koszty lub byłyby nierozsadne w stosuknu do jego działalności. W przypadku gdy podmiot gospodarczy, który w celu zapewnienia spełniania wymagania dostępności produktu albo usługi skorzystał z finansowania zewnętrznego (otrzymał finansowanie z publicznych lub prywatnych źródeł innych niż zasoby własne), nie jest on zobowiązany do dokonania oceny nieproporcjonalnego obciążenia względem konkretnego wymagania dostępności. 

Zgodnie z art. 21 ust. 5 Ustawy o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze podmiot gospodarczy zobowiązany jest sporządzić dokumentację przebiegu oceny, o której mowa powyżej i dokonanych w jej ramach ustaleń. Taką dokumentację należy przechowywać przez okres 5 lat od dnia ostatniego udostępnienia na rynku produktu lub zakończenia oferowania lub świadczenia usługi.

Na żądanie Prezesa Zarządu PFRON lub właściwego organu nadzoru rynku, podmiot gospodarczy powinien przekazać uwierzytelnioną kopię dokumentacji przebiegu oceny i dokonanych w jej ramach ustaleń. W przypadku gdy w wyniku dokonania oceny, podmiot gospodarczy nie jest obowiązany do spełniania wymagań dostępności, informuje o tym niezwłocznie na piśmie właściwy organ nadzoru rynku, np. w przypadku usług handlu elektronicznego właściwym organem nadzoru jest minister właściwy do spraw informatyzacji.

Dokumentacji z przebiegu oceny nie musi sporządzać mikroprzedsiębiorca dokonujący obrotu produktami. W przypadku gdy z przeprowadzonej oceny wynika, że dany mikroprzedsiębiorca nie jest obowiązany do spełniania wymagań dostępności. Na żądanie Prezesa Zarządu PFRON lub właściwego organu nadzoru rynku, przedstawia on dokumenty lub wskazuje okoliczności mające znaczenie dla dokonania tej oceny. W przypadku gdy w wyniku dokonania oceny, usługodawca nie jest obowiązany do spełniania wymagania dostępności, dokonuje tej oceny w odniesieniu do usługi: nie rzadziej niż co 5 lat oraz każdorazowo gdy zakres usługi lub sposób jej oferowania lub świadczenia uległ zmianie lub na żądanie Prezesa Zarządu PFRON lub właściwego organu nadzoru rynku.

Jednym z podstawowych wymogów dostępności, jest właściwe informowanie o produktach i usługach. Aby zapewnić spełnienie wymagań dostępności w zakresie informacji o produkcie, należy spełnić kilka warunków: 

• Instrukcje, etykiety i ostrzeżenia dotyczące użytkowania produktu, które zostały zamieszczone w lub na produkcie, muszą być:
• • • udostępniane za pomocą więcej niż jednego kanału sensorycznego (kanał sensoryczny to rodzaj drogi, przez którą osoba odbiera bodźce z otaczającego ją świata. Może to być wzrok, dotyk lub słuch);
    • przedstawione w sposób zapewniający ich zrozumiałość i postrzegalność oraz za pomocą czcionki o odpowiednim rozmiarze i kroju, z uwzględnieniem przewidywalnych warunków użytkowania oraz z zastosowaniem wystarczającego kontrastu i odstępów między literami, wierszami i akapitami.
• Instrukcje dotyczące użytkowania produktu, w szczególności instrukcje dotyczące dostępu do funkcji produktu, sposobu ich aktywacji i ich interoperacyjności z narzędziami wspomagającymi, które nie zostały zamieszczone w lub na produkcie, powinny:
• • • być udostępnione publicznie w inny sposób, w szczególności za pośrednictwem strony internetowej, wraz z wprowadzeniem do obrotu produktu z dołączoną informacją o miejscu ich udostępnienia zamieszczoną na produkcie lub opakowaniu produktu. 
    • być udostępnione za pomocą czcionki o odpowiednim rozmiarze i kroju, z uwzględnieniem przewidywalnych warunków użytkowania oraz z zastosowaniem wystarczającego kontrastu i odstępów między literami, wierszami i akapitami);
    • obejmować alternatywną prezentację treści nietekstowych, opis interfejsu użytkownika, informacje o spełnianiu przez produkt wymagań dostępności określonych odpowiednio w ustawie oraz informacje, jakie rozwiązania zostały przyjęte w celu spełniania tych wymagań;
    • być przedstawione w formatach tekstowych umożliwiających wykorzystanie ich w alternatywnej i wspomagającej komunikacji, które mogą być przedstawiane za pomocą więcej niż jednego kanału sensorycznego; 
    • obejmować opis oprogramowania i sprzętu łączących produkt z narzędziami wspomagającymi wraz z wykazem narzędzi wspomagających, które były testowane razem z produktem.
  • (nie dotyczy terminali) Instrukcje dotyczące instalacji, konserwacji, przechowywania i pozbywania się produktu, które nie zostały zamieszczone w lub na produkcie, powinny: 
    • być udostępnione publicznie w inny sposób, w szczególności za pośrednictwem strony internetowej, wraz z wprowadzeniem do obrotu produktu z dołączoną informacją o miejscu ich udostępnienia zamieszczoną na produkcie lub opakowaniu produktu;
    • być udostępniane za pomocą więcej niż jednego kanału sensorycznego, przedstawione w sposób zapewniający ich zrozumiałość i postrzegalność (za pomocą czcionki o odpowiednim rozmiarze i kroju, z uwzględnieniem przewidywalnych warunków użytkowania oraz z zastosowaniem wystarczającego kontrastu i odstępów między literami, wierszami i akapitami);
• obejmować alternatywną prezentację treści nietekstowych;
  • • być przedstawione w formatach tekstowych umożliwiających wykorzystanie ich w alternatywnej i wspomagającej komunikacji,które mogą być przedstawiane za pomocą więcej niż jednego kanału sensorycznego
• (nie dotyczy terminali) Informacje na opakowaniu produktu powinny być udostępniane za pomocą więcej niż jednego kanału sensorycznego, przedstawione w sposób zapewniający ich zrozumiałość i postrzegalność. 

Produkt, w tym interfejs użytkownika, powinien spełniać co najmniej następujące wymagania dostępności:

• jeżeli produkt umożliwia komunikowanie się – zapewnia się, że ta funkcja jest dostępna przez więcej niż jeden kanał sensoryczny (kanał sensoryczny to rodzaj drogi, przez którą osoba odbiera bodźce z otaczającego ją świata. Może to być wzrok, dotyk lub słuch) i obejmuje rozwiązania alternatywne dla elementów wizualnych, dźwiękowych, mowy i dotykowych,
• jeżeli produkt wykorzystuje mowę – zapewnia się rozwiązania alternatywne dla mowy i wprowadzania danych głosowych na potrzeby komunikacji, obsługi, sterowania i orientacji,
• jeżeli produkt wykorzystuje elementy wizualne – zapewnia się sposoby poprawy wyrazistości wizji oraz rozwiązania umożliwiające powiększanie obrazu, zwiększanie jego jasności i kontrastu, a także interoperacyjność z narzędziami wspomagającymi i programami umożliwiającymi nawigację po interfejsie użytkownika,
• jeżeli produkt wykorzystuje kolor do przekazywania informacji, wskazania działania, które należy wykonać, wskazania konieczności reakcji ze strony użytkownika lub zaznaczenia pewnych elementów – zapewnia się rozwiązania alternatywne do stosowania kolorów,
• jeżeli produkt wykorzystuje sygnały dźwiękowe do przekazywania informacji, wskazania działania, które należy wykonać, wskazania konieczności reakcji ze strony użytkownika lub zaznaczenia pewnych elementów – zapewnia się rozwiązania alternatywne do stosowania sygnałów dźwiękowych,
• jeżeli produkt wykorzystuje elementy dźwiękowe – zapewnia się możliwość sterowania głośnością i szybkością odtwarzania, zaawansowane funkcje dźwiękowe, w tym redukcję zakłóceń ze strony sygnałów dźwiękowych pochodzących od znajdujących się w pobliżu produktów, oraz wyrazistość dźwięku,
• jeżeli produkt wymaga ręcznej obsługi i sterowania – zapewnia się możliwość sterowania sekwencyjnego i alternatywne rozwiązania z zakresu motoryki małej oraz unika się konieczności jednoczesnego poruszania więcej niż jednym przełącznikiem, a także zapewnia się możliwość rozróżnienia przełączników za pomocą dotyku.

Konsumenckie urządzenia końcowe z interaktywnymi zdolnościami obliczeniowymi wykorzystywane do oferowania lub świadczenia usług (np. smartfony, tablety, komputery osobiste) oprócz wcześniej wymienionych wymogów powinny spełniać dodatkowe wymagania. Nowe przepisy zawężają katalog oferowanych lub świadczonych usług do dwóch – usług telekomunikacyjnych oraz usług dostępu do audiowizualnych usług medialnych. 

W zakresie usług telekomunikacyjnych, wspomniane urządzenie:

• które poza komunikacją głosową oferuje komunikację tekstową – powinno umożliwiać komunikację tekstową w czasie rzeczywistym i obsługuje dźwięk jakości Hi-Fi,
• które poza komunikacją głosową i tekstową lub w połączeniu z tymi sposobami komunikacji oferuje możliwość transmisji wideo – powinno umożliwiać pełną konwersację,
• powinno umożliwiać bezprzewodowe połączenie z narzędziami wspomagającymi wzmacniającymi dźwięk,
• powinno unikać zakłóceń podczas współpracy z narzędziami wspomagającymi (np. czytnikami ekranu, klawiaturami alternatywnymi czy oprogramowaniem powiększającym).

W zakresie dostępu do audiowizualnych usług medialnych, konsumenckie urządzenie końcowe z interaktywnymi zdolnościami obliczeniowymi, powinno umożliwiać korzystanie z udogodnień dla osób z niepełnosprawnościami w rozumieniu art. 4 pkt 28 ustawy o radiofonii i telewizji dostarczanych przez dostawców audiowizualnych usług medialnych w postaci dostępu użytkownika do tych udogodnień, ich wyboru, sterowania nimi i ich personalizacji oraz współpracę z narzędziami wspomagającymi. 

Udogodnieniem dla osób z niepełnosprawnościami jest element dźwiękowy lub graficzny zawarty w audycji lub rozpowszechniany równocześnie z nią, którego celem jest zapewnienie osobom z niepełnosprawnościami wzroku oraz osobom z niepełnosprawnościami słuchu możliwości zapoznania się z audycją w szczególności w formie napisów dla niesłyszących lub audiodeskrypcji, a także tłumaczenia na język migowy.

Urządzenia takie jak tablety, laptopy czy telefony, używane do korzystania z audiowizualnych usług medialnych (czyli takich, które łączą obraz i dźwięk) powinny dawać możliwość korzystania w pełni z udogodnień dostarczanych przez dostawców usług audiowizualnych, czyli jak np. producent filmu oferuje transkrypcję danego filmu – urządzenie powinno pozwalać korzystać w pełni z tej funkcji.

Zgodnie z Ustawą o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze do oferowania lub świadczenia usług wykorzystuje się produkty spełniające wymagania dostępności określone w ustawie. 

W ramach oferowania i świadczenia usług zgodnie z Ustawą o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze przedsiębiorca powinien zadbać o: 

• udzielanie informacji w postaci papierowej lub elektronicznej o oferowanych i świadczonych usługach oraz, w przypadku produktów wykorzystywanych w ramach oferowania lub świadczenia usług – udzielanie informacji o związku tych produktów z usługą, funkcjach i właściwościach zapewniających spełnianie wymagań dostępności oraz ich interoperacyjności z narzędziami wspomagającymi, a także informacji niezbędnych do korzystania z usługi:
  • za pomocą więcej niż jednego kanału sensorycznego,
  • w sposób zapewniający ich zrozumiałość,
  • w formatach tekstowych umożliwiających wykorzystanie ich w alternatywnej i wspomagającej komunikacji, które mogą być przedstawiane za pomocą więcej niż jednego kanału sensorycznego,
  • za pomocą czcionki o odpowiednim rozmiarze i kroju, z uwzględnieniem przewidywalnych warunków użytkowania oraz z zastosowaniem wystarczającego kontrastu i odstępów między literami, wierszami i akapitami,
  • z alternatywną prezentacją treści nietekstowych;
• udzielanie informacji, o których mowa w powyżej, w postaci elektronicznej w sposób zapewniający postrzegalność (właściwość usługi lub jej części lub informacji o produkcie albo usłudze umożliwiającą ich odbiór przez użytkownika za pomocą zmysłów słuchu, wzroku lub dotyku), funkcjonalność (właściwość usługi lub jej części umożliwiającą użycie przez użytkownika wszystkich oferowanych przez nie funkcji), zrozumiałość(właściwość usługi lub jej części lub informacji o produkcie albo usłudze umożliwiającą zrozumienie treści i informacji związanych z korzystaniem z produktu albo usługi zgodnie z ich przeznaczeniem) i kompatybilność (właściwość produktu albo usługi lub ich części umożliwiającą niezakłócone współdziałanie z innymi produktami lub usługami, w tym produktami i usługami, do których nie mają zastosowania przepisy ustawy, albo systemami, w tym z narzędziami wspomagającymi, przeznaczonymi do korzystania z tego produktu albo tej usługi) tych informacji;
• jednolitość stron internetowych i aplikacji mobilnych przez zapewnienie ich postrzegalności, funkcjonalności, zrozumiałości i kompatybilności.

Poza spełnianiem wymagań dostępności, o których była mowa wcześniej, w ramach usług handlu elektronicznego, czyli oferowanych lub świadczonych na odległość przez strony internetowe i urządzenia mobilne, drogą elektroniczną i na indywidualne żądanie konsumenta w celu zawarcia umowy podmiot gospodarczy powinien zapewnić również: 

• udzielanie informacji o spełnianiu wymagań dostępności przez produkty albo usługi, jeżeli te informacje zostały podane przez obowiązany do tego podmiot gospodarczy;
• postrzegalność, funkcjonalność, zrozumiałość i kompatybilność funkcji i metod służących identyfikacji stron usługi handlu elektronicznego, zachowaniu bezpieczeństwa oraz dokonywaniu płatności, składaniu podpisów elektronicznych i usług płatniczych stanowiących część tej usługi.

Użytkownicy muszą mieć pewność, że korzystają ze strony internetowej wykorzystywanej do handlu elektronicznego. Dodatkowo strona powinna zapewniać m.in. różne metody poznania treści, np. za pomocą dźwięku. Strony związane z e-handlem powinny być kompatybilne z różnymi programami i narzędziami wspomagającymi osoby o szczególnych potrzebach, np. z czytnikami ekranu, istotnym jest również aby treści były przedstawione w zrozumiały i jasny sposób. Prawodwaca położył również szczególny nacisk na kwestie zapewniania dostępności w kontekście bezpieczeństwa e-handlu, tj. zasady dostępności powinny być stosowane również w zakresie płatności i podpisów elektronicznych przy zawieraniu umów online. Usługodawca ma obowiązek podać do informacji publicznej informacje na temat tego, w jaki sposób usługa spełnia wymagania dostępności.   

Jeżeli produkt albo usługa posiadają funkcje lub właściwości, które nie są wprost objęte wymaganiami dostępności, które były wcześniej opisane, podmiot gospodarczy powinien stosować do nich odpowiednie kryteria funkcjonalne.

Kryteria funkcjonalne, obejmują w szczególności:

• jeżeli korzystanie z produktu albo usługi angażuje wzrok – zapewnienie, że:
  • co najmniej jeden tryb obsługi produktu albo sposób korzystania z usługi:
    • nie wymaga zaangażowania wzroku,
    • umożliwia korzystanie z tego produktu albo z tej usługi użytkownikowi przy ograniczonej zdolności widzenia,
    • nie wymaga od użytkownika zdolności widzenia barw,
  • ograniczone jest prawdopodobieństwo wywołania ataków padaczki fotogennej;
• jeżeli korzystanie z produktu albo usługi angażuje słuch – zapewnienie, że co najmniej jeden tryb obsługi produktu albo sposób korzystania z usługi:
  • nie wymaga zaangażowania słuchu,
  • wykorzystuje zaawansowane funkcje dźwiękowe i umożliwia korzystanie z tego produktu albo z tej usługi użytkownikowi przy ograniczonej zdolności słyszenia;
• jeżeli korzystanie z produktu albo usługi wymaga użycia głosu – zapewnienie, że co najmniej jeden tryb obsługi produktu albo sposób korzystania z usługi nie wymaga wydawania dźwięków za pomocą aparatu mowy;

Kryteria funkcjonalne, o których mowa powyżej mogą być stosowane zamiast jednego wymagania dostępności albo większej liczby wymagań dostępności określonych w ustawie, o ile zastosowanie tych kryteriów funkcjonalnych prowadzi do równoważnej albo większej dostępności produktu albo usługi dla osób ze szczególnymi potrzebami w ramach korzystania z tego produktu albo usługi zgodnie z ich przeznaczeniem.

Obowiązki nałożone przez nowe przepisy różnią się od tego, jaką rolę pełni dany przedsiębiorca. 

Do obowiązków producenta należą w szczególności: 

• zapewnienie, że produkty, które wprowadza do obrotu, spełniają wymagania dostępności;
• dokonanie oceny zgodności produktu z wymaganiami dostępności na podstawie wewnętrznej kontroli produkcji i sporządzenie stosownej dokumentacji technicznej oraz przechowywanie tej dokumentacji przez okres 5 lat od dnia wprowadzenia do obrotu tego produktu;
• jeżeli produkt spełnia wymagania dostępności, przed jego wprowadzeniem do obrotu sporządzenie tzw. deklarację zgodności i umieszczenie na danym produkcie oznakowanie CE;
• prowadzenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej ewidencji produktów, które nie spełniają wymagań dostępności, i związanych z tym skarg.

Producent może wyznaczyć upoważnionego przedstawiciela, czyli osobę fizyczną, osobę prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, które posiadają pisemne pełnomocnictwo od producenta do działania w jego imieniu w odniesieniu do określonych czynności na terytorium UE. 

Do obowiązków upoważnionego przedstawiciela należą w szczególności: 

• obowiązki określone przez producenta w pisemnym pełnomocnictwie, z wyjątkiem określonych  obowiązków, o których mowa w art. 23 ust. 1-4 i art. 26 ust. 1 i 2 Ustawy o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze, m.in.  zapewnienia, że produkty wprowadzane do obrotu spełniają wymagania dostępności, dokonania oceny zgodności, sporządzenia dokumentacji technicznej, umieszczania odpowiednich informacji na produkcie; 
• przechowywanie dokumentacji technicznej produktu przez okres 5 lat od dnia wprowadzenia do obrotu tego produktu;
• przechowywanie deklaracji zgodności przez okres 5 lat od dnia wprowadzenia do obrotu danego produktu;
• współpraca z Prezesem Zarządu PFRON lub właściwym organem nadzoru rynku, w celu usunięcia niezgodności produktu wprowadzonego do obrotu z wymaganiami dostępności, w szczególności przez podejmowanie działań mających na celu zapewnienie spełniania przez produkt tych wymagań.
•  

Obowiązki nałożone przez nowe przepisy różnią się od tego, jaką rolę pełni dany przedsiębiorca. 

Do obowiązków importera należą w szczególności: 

• wprowadzanie do obrotu wyłącznie produktów spełniających wymagania dostępności;
• weryfikacja producenta, czy spełnił swoje obowiązki; 
• zapewnienie, żeby warunki przechowywania i transportu produktu nie wpływały negatywnie na jego zgodność z wymaganiami dostępności, w czasie gdy ponosi odpowiedzialność za produkt;
• prowadzenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej ewidencji produktów, które nie spełniają wymogów dostępności i związanych z tym skarg.
•  

Istotnym jest, że importera traktuje się jak producenta, jeżeli wprowadza do obrotu produkt pod własną nazwą lub własnym znakiem towarowym lub modyfikuje produkt znajdujący się w obrocie w taki sposób, że może to mieć wpływ na jego zgodność z wymaganiami dostępności.

Obowiązki nałożone przez nowe przepisy różnią się od tego, jaką rolę pełni dany przedsiębiorca. 

Do obowiązków dystrybutora należą w szczególności: 

• weryfikacja producenta i importera, czy spełnili swoje obowiązki związane z wymogami dostępności; 
• weryfikacja czy na produkcie umieszczono oznakowanie CE;
• współpraca z Prezesem Zarządu PFRON lub właściwym organem nadzoru rynku.

Istotnym jest, że dystrybutora traktuje się jak producenta, jeżeli wprowadza do obrotu produkt pod własną nazwą lub własnym znakiem towarowym lub modyfikuje produkt znajdujący się w obrocie w taki sposób, że może to mieć wpływ na jego zgodność z wymaganiami dostępności.

Obowiązki nałożone przez nowe przepisy różnią się od tego, jaką rolę pełni dany przedsiębiorca. 

Do obowiązków usługodawcy należą w szczególności: 

• przeprowadzenie oceny zgodności usługi z wymaganiami dostępności;
• podanie w regulaminie świadczenia usług lub innym równoważnym dokumencie do publicznej wiadomości w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej oraz w sposób dostępny dla osób ze szczególnymi potrzebami informacji: o oferowanej i świadczonej usłudze, niezbędnych do korzystania z usługi oraz o tym, w jaki sposób usługa spełnia wymagania dostępności;
  • • udzielanie informacji na temat procesu oferowania lub świadczenia usługi i jego monitorowania w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej oraz w sposób dostępny dla osób ze szczególnymi potrzebami;
    • w przypadku gdy usługa nie spełnia wymagań dostępności, podejmowanie działań naprawczych niezbędne do zapewnienia zgodności usługi z tymi wymaganiami. 

Wcześniej wskazane zachowania producenta, usługodawcy, importera i dystrybutora podlegają karze pieniężnej w wysokości do dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jednak nie większej niż 10 % obrotu osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary, ustalonego według stanu na dzień wydania decyzji.

Kary pieniężne nakładają Prezes Zarządu PFRON lub właściwy organ nadzoru rynku, w drodze decyzji.

Wysokość kar pieniężnych ustala się, uwzględniając zakres naruszenia przepisów ustawy, w tym jego wagę, liczbę produktów albo usług niespełniających wymagań dostępności i liczbę osób, na które wpływa ono negatywnie.

W zależności od branży, będą to m.in.:

• Prezes PFRON (koordynator systemu),
• Prezes UKE – sprzęt, terminale, aplikacje,
• Minister ds. cyfryzacji – e-commerce,
• Rzecznik Finansowy – bankowość,
• UTK, ULC, inspektorzy WITD – transport,
• Dyrektorzy urzędów morskich i śródlądowych – transport wodny pasażerska.

Organy nadzoru rynku w ramach kontroli uprawnione są m.in. do takich czynności jak: wejście do siedziby i pomieszczeń, pobieranie próbek, przegląd serwisów, weryfikacja deklaracji CE i dokumentacji, zabezpieczanie dowodów czy wydanie zakazu sprzedaży – nawet na 180 dni.